Kreston Georgia აგრძელებს საგადასახადო კანონმდებლობაში შესული ცვლილებებისა და სიახლეების მიმოხილვას. ამჯერად გთავაზობთ 2026 წლის აგვისტოს თვეში შესული საკანონმდებლო სიახლეების მიმოხილვას.

სარჩევი

1.  ცვლილებები საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებებში

   1.1. გაუქმდა ბაზრობის ორგანიზების საგადასახადო ადმინისტრირების წესი

1. ცვლილებები საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებებში

1.1.  გაუქმდა ბაზრობის ორგანიზების საგადასახადო ადმინისტრირების წესი.

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2026 წლის 4 აგვისტოს №253 ბრძანებით ცვლილება შევიდა „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ ფინანსთა მინისტრის N996 ბრძანებით დამტკიცებულ ინსტრუქციაში. ცვლილების შედეგად ამოღებული იქნა ინსტრუქციის VII3 კარი, რომელიც არეგულირებდა ბაზრობის ორგანიზებას.

როგორც მოგეხსენებათ, 2026 წლის 1 იანვრიდან გაუქმდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (შემდგომში – „სსკ“) 262 მუხლი, რომელიც არეგულირებდა ბაზრობის ორგანიზების სპეციალურ დაბეგვრის რეჟიმს და ბაზრობის მოვაჭრეებისთვის გულისხმობდა 3%-იანი განაკვეთით დაბეგვრის რეჟიმს ყოველიური ბრუნვიდან, თუმცა პრაქტიკაში აღნიშნული ნორმა ბაზრობის მოვაჭრეებისთვის არც არასდროდ არ მოქმედებადა, ვინაიდან მისი ამოქმედება 2026 წლიდან იყო გათვალისწინებული, შედეგად კი აღნიშნული ნორმის გაუქმება მის ამოქმედებამდე მოხდა.

შესაბამისად, ცვლილება განხორციელდა ფინანსთა მინისტრის N996 ბრძანებაში და ამოღებულ იქნა ინსტრუქციის VII³ კარი — „ბაზრობის ორგანიზება“ — რომელიც ბაზრობის ორგანიზატორის სტატუსის მინიჭებას, ასევე ბაზრობის ორგანიზატორისა და ბაზრობის ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის განმახორციელებელი პირების (მოვაჭრის) ვალდებულებების შესრულების წესს განსაზღვრავდა.

აღნიშნული ნორმების გაუქმებამ (არ ამოქმედებამ) ბაზრობის ტეროტორიაზე მოვაჭრეებისთვის ბრუნვიდან 3%-იანი განაკვეთით დაბეგვრის შესაძლებლობა სრულად გამორიცხა, რაც ზოგადად ნიშნავს ასეთი მოვაჭრე ფიზიკური პირების საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის 2 შესაძლოა ალტერნატივას:

•  წლიური საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას – დასაბეგრი შემოსავლის (მოგების) 20%-ის ოდენობით. 
• მცირე ბიზნესის 1%-იანი განაკვეთით (500 000 ლარამდე) დაბეგვრას – ყოველთვიური ბრუნვების 1%-ის ოდენობით.

გარდა ზემოთ აღნიშნულისა ბაზრობის მოვაჭრეები შესაძლოა დაიბეგრონ დღგ-ით, წყაროსთან დასაკავებელი გადასახადითა და სხვა გადასახადებით.

კანონი ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე — 2026 წლის 5 აგვისტოდან.
ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://matsne.gov.ge/ka/document/view/6965025?publication=0

შპს კრესტონ ჯორჯია

მმართველი პარტნიორი                                                                                    დავით პაპიაშვილი

საგადასახადო აუდიტის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი                       რუსუდან ჭაბუკიანი

The post 2026 წლის აგვისტოს თვის განმავლობაში საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობაში შესული ცვლილებები appeared first on ფინანსური აუდიტი და საგადასახადო მომსახურება.

აუდიტორული კომპანია Kreston Georgia ეხმიანება შემოსავლების სამსახურის 2026 წლის 31 აგვისტოს განცხადებას ჩვენი კომპანიისა და ჩვენი კომპანიის პარტნიორის მისამართით და შემდგომში ამავე სამსახურის მიერ აღნიშნული განცხადების საკუთარი გვერდიდან წაშლის ფაქტს.

Kreston Georgia მიესალმება შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილებას არასწორი ინფორმაციის შემცველი განცხადების საკუთარი ვებგვერდიდან აღების შესახებ და განმარტავს, რომ შემოსავლების სამსახურის მიერ 31 აგვისტოს განცხადება შეიცავდა დავით პაპიაშვილის მიერ გამოთქმულ მოსაზრებასთან შეუსაბამო დასკვნებსა და არასწორ ინტერპრეტაციებს.

საქმე ეხება დავით პაპიაშვილის მიერ bm.ge-ს ეთერში გამოთქმულ მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ 2026 წლის ზაფხულის პერიოდში საგადასახადო შემოწმებების რიცხვი მნიშვნელოვნად იყო გაზრდილი, რასაც მალევე მოჰყვა შემოსავლების სამსახურის ვრცელი და მწვავე განცხადება იმის შესახებ, რომ აღნიშნული არ შეესაბამებოდა  სიმართლეს.

დავით პაპიაშვილის მიერ გამოთქმული მოსაზრების კონტრარგუმენტად შემოსავლების სამსახურის განცხადებაში მოყვანილი იქნა არა 2025 და 2026 წლების ფაქტობრივად დანიშნული შემოწმებების სტატისტიკა, არამედ 2025 და 2026 წლების დაგეგმილი შემოწმებების საერთო რაოდენობა, რამაც კიდევ უფრო მეტი კითხვა გააჩინა სამსახურის მიმართ, ვინაიდან დავით პაპიაშვილი საუბრობდა არა დაგეგმილი საგადასახადო შემოწმებების რიცხვის ზრდაზე, არამედ საკუთარ მოსაზრებას გამოთქვამდა ბოლო პერიოდში ფაქტობრივად დანიშნული საგადასახადო შემოწმებების გააქტიურების შესახებ. ამასთან, ფაქტობრივად დანიშნული შემოწმებების რაოდენობის შესახებ ინფორმაცია ან რაიმე სახის მინიშნება შემოსავლების სამსახურის განცხადებაში არ იყო მოცემული.

შემოსავლების სამსახურთან საკითხის შემდგომი გარკვევისა და ანალიზის შედეგად გაირკვა, რომ შემოსავლების სამსახურის 31 აგვისტოს გავრცელებული განცხადება შეიცავდა არასწორ და დავით პაპიაშვილის მიერ გამოთქმულ მოსაზრებებთან შეუსაბამო დასკვნებს, რის შედეგადაც შემოსავლების სამსახურმა მიიღო გადაწყვეტილება მათ მიერ გავრცელებული განცხადების ვებგვერდიდან წაშლის შესახებ. შედეგად, სამსახურის ვებგვერდზე არასწორი ინფორმაციისა და დავით პაპიაშვილის მიმართ უსაფუძვლო კრიტიკის შემცველი განცხადება აღარ იძებნება, სოციალურ ქსელში კი სამსახური შეცვლილი, მოკლე განცხადებით შემოიფარგლა. თუმცა, აღნიშნულის მიუხედავად, ზაფხულის პერიოდში დანიშნული ფაქტობრივი შემოწმებების შესახებ ინფორმაცია ამ მომენტამდე არ ვრცელდება.

Kreston Georgia მიესალმება შემოსავლების სამსახურის აღნიშნულ გადაწყვეტილებას და იმედოვნებს, რომ სამომავლოდაც აღარ ექნება ადგილი მსგავსი სახის გაუგებრობებს შემოსავლების სამსახურის მხრიდან.

Kreston Georgia მადლობას უხდის ყველა დაინტერესებულ პირს მათი ჩართულობისა და მხარდაჭერისთვის.

The post Kreston Georgia-ს განცხადება შემოსავლების სამსახურის ვებგვერდზე გავრცელებულ ინფორმაციასა და შემდგომში ვებგვერდიდან აღნიშნული ინფორმაციის წაშლასთან დაკავშირებით appeared first on ფინანსური აუდიტი და საგადასახადო მომსახურება.

Kreston Georgia აგრძელებს საგადასახადო კანონმდებლობაში შესული ცვლილებებისა და სიახლეების მიმოხილვას. ამჯერად გთავაზობთ 2026 წლის ივლისისა და ივნისის თვის განმავლობაში საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობაში შესული ცვლილებების მიმოხილვას.

სარჩევი

1. „სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილება
2. შემოსავლების სამსახურის მომსახურების საფასურებში ცვლილება
3.  საგადასახადო ჯარიმისგან გათავისუფლების წესის ცვლილება
4. დღგ-ისგან გათავისუფლებული სამკურნალო და სამედიცინო საქონლის ნუსხების განახლება
5. საგადასახადო შეღავათით მოსარგებლე პირებისთვის გადასახადის დაბრუნების წესის ამოქმედების ვადის ცვლილება
6. წინასწარი გადაწყვეტილების გამოცემის საფასური იზრდება
7. აქტიური გადამხდელის სტატუსის განსაზღვრის კრიტერიუმები იცვლება
8. სახელმწიფო საკუთრებაში მიქცეული საქონლის იმპორტის აქციზისგან გათავისუფლება
9. უძრავი ქონების რეალიზაციის დაბეგვრის საჯარო გადაწყვეტილებაში ცვლილება
10. ბუღალტრული აღრიცხვის გამარტივებული ფორმით წარმოება კიდევ უფრო მარტივდება
11. საწარმოს კაპიტალში აქტივის შეტანისა და პარტნიორზე ქონების გადაცემის დაბეგვრის წესი
12. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისთვის საგადასახადო ინფორმაციის გადაცემის წესი

1. სამორინის, სათამაშო აპარატების სალონისა და ტოტალიზატორის სისტემურ ელექტრონული ფორმით საქმიანობის განმახორციელებელი საერთაშორისო ორგანიზების ნებართვის მქონე პირები სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლით არ დაიბეგრებიან

საქართველოს 2026 წლის 25 ივნისის №1825-Vმს-XIმპ კანონით შეიცვალა „სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტი.

რას გულისმობდა ცვლილებმდე არსებული რედაქცია?
ცვლილებამდე მოქმედი კანონის მიხედვით სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლის გადახდის ვალდებულება არ ვრცელდებოდა და სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლით დაბეგვრას არ ექვემდებარებოდა შემდეგი საქმიანობის განმახორციელებელი პირი:

• სისტემურ-ელექტრონული ფორმით სამორინის თამაშობების ორგანიზების ნებართვის ან/და სისტემურ-ელექტრონული ფორმით სათამაშო აპარატების თამაშობების ორგანიზების ნებართვის მფლობელები, თუ ასეთი ნებართვა მიღებული არ არის სამორინის მოწყობის ნებართვის ან/და სათამაშო აპარატების სალონის მოწყობის ნებართვის საფუძველზე.

რა შეიცვალა?
ახალი რედაქციით, სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლის გადახდის ვალდებულება ასევე აღარ გავრცელდება:

• სისტემურ-ელექტრონული ფორმით სამორინის თამაშობების საერთაშორისო ორგანიზების ნებართვის მფლობელებზე;
• სისტემურ-ელექტრონული ფორმით სათამაშო აპარატების თამაშობების საერთაშორისო ორგანიზების ნებართვის მფლობელებზე;
• სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ტოტალიზატორის თამაშობების საერთაშორისო ორგანიზების ნებართვის მფლობელებზე.

ამასთანავე, უცვლელი დარჩა მანამდე მოქმედი გამონაკლისი სისტემურ-ელექტრონული ფორმით სამორინისა და სათამაშო აპარატების თამაშობების ორგანიზების ნებართვის მფლობელებისთვის, თუ შესაბამისი ნებართვა მიღებული არ არის სამორინის მოწყობის ან სათამაშო აპარატების სალონის მოწყობის ნებართვის საფუძველზე.

კანონი ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე — 2026 წლის 3 ივლისს.
ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/6866086?publication=0

2.შემოსავლების სამსახურის ფასიანი მომსახურებების ჩამონათვალიდან ბუნებრივი დანაკარგების დადგენისა და გამარტივებული ჟურნალის რეგისტრაციის მომსახურებები ამოღებული იქნაა

საქართველოს მთავრობის №96 დადგენილებაში შესაბამისი ცვლილების შედეგად ამოღებულ იქნა შემოსავლების სამსახურის მომსახურების საფასურების 34-ე და 81-ე გრაფები, რაც შემოსავლების სამსახურის ფასიანი მომსახურების სიიდან გარკვეული მომსახურებების ამოღებას გულისხმობს.

რას გულისხმობდა ცვლილებმდე არსებული რედაქცია?
საქართველოს მთავრობის №96 დადგენილებით განსაზღვრული იყო შემოსავლების სამსახურის მომსახურებების ჩამონათვალი რომელიც მ.შ. მოიცავდა შემდეგი სახის ფასიან მომსახურებებს:

• გამარტივებული აღრიცხვის ჟურნალის რეგისტრაცია — მომსახურების ვადა შეადგენდა 1 სამუშაო დღეს, ხოლო საფასური − 20 ლარს;
•  ბუნებრივი ან საწარმოო დანაკარგების მაქსიმალური ზღვრული ოდენობების, საქონლის გამოსავლიანობისა და საწარმოო პროცესთან დაკავშირებული სხვა ტექნიკური ნორმების დადგენა — მომსახურების ვადა შეადგენდა არაუმეტეს 2 თვეს, ხოლო საფასური − 5 000 ლარს.

რა შეიცვალა?
2026 წლის 1 აგვისტოდან №96 დადგენილებაში შეტანილი ცვლილების მიხედვით ფასიანი მომსახურებების ჩამონათვალიდან ამოღებულია შემდეგი მომსახურებები:

• გამარტივებული აღრიცხვის ჟურნალის რეგისტრაციის მომსახურების განმსაზღვრელი 34-ე გრაფა;
• ბუნებრივი ან საწარმოო დანაკარგების, საქონლის გამოსავლიანობისა და სხვა ტექნიკური ნორმების დადგენის მომსახურების განმსაზღვრელი 81-ე გრაფა;

შესაბამისად, №96 დადგენილებაში შესული ცვლილების შედეგად აღარ არის გათვალისწინებული შემოსავლების სამსახურის მხრიდან აღნიშნული მომსახურებების გაწევის ვადები და საფასურები.

დადგენილება ამოქმედდება 2026 წლის 1 აგვისტოდან.
ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/6866086?publication=0

3. საგადასახადო ჯარიმისგან გათავისუფლების წესი კიდევ ერთხელ ზუსტდება

ცვლილება შევიდა შემოსავლების სამსახურის № 9021 ბრძანებით დამტკიცებულ ინსტრუქციაში საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ჯარიმისგან გათავისუფლების წინაპირობებთან დაკავშირებით, რისი მიხედვითაც ზუსტდება ის კრიტერიუმები რისი დაკმაყოფილების შემთხვევაშიც, გადასახადის გადამხდელს 282-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმება შეიძლება ჩამოეწეროს.

რას გულისხმობდა ჯარიმების ჩამოწერის ძველი წესი?
დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობისთვის დაკისრებული ჯარიმა მოქმედი კანონდებლობით გათვალისწინებულია, იმ პერიოდის დღგ-ს გარეშე ბრუნვის 5%-ის ოდენობით, რა პერიოდშიც მოხდა დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციაზე დაგვიანება. კანონმდებლობით გათვალისწინებულია 5%-იანი ჯარიმისგან გათავისუფლება თუ შესრულდება ყველა შემდეგი პირობა:

1.  გადასახადის გადამხდელმა მისი ინიციატივით მიმართა შემოსავლების სამსახურს დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციაზე დაგვიანების შესახებ.
2. ჩაბარებულია (დაგვიანებით) ყველა სავადო თარიღის მიხედვით ჩაუბარებელი დეკლარაცია.
3. გადასახადის გადამხდელს საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის ოქმის შედგენის ან ჯარიმისაგან გათავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების თარიღისათვის, პირადი აღრიცხვის ბარათზე არ უფიქსირდება აღიარებული საგადასახადო დავალიანება/აღიარებული მოსაკრებელი;
4. დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის თაობაზე წარდგენილ განცხადებაში პირმა დააფიქსირა ამ განცხადების წარდგენის თვეში (მიმართვის თვის დასაწყისიდან მიმართვის მომენტამდე) განხორციელებული დღგ-ის დასაბეგრი ბრუნვა.

რა შეიცვალა?
ახალი რედაქციით, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობისთვის დაკისრებული 5%-იანი ჯარიმისგან გათავისუფლებისას, გაითვალისწინება მხოლოდ დავალიანების არ არსებობა მხოლოდ მომსახურების დეპარტამენტის მიერ ჯარიმისგან გათავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების მომენტისთვის (ოქმის შედეგენის მომენტში დავალიანების არ არსებობას აღარ მიენიჭება მნიშვნელობა) ანუ ჯარიმისგან გათავისუფლება მოხდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში თუ ჯარიმისგან გათავისუფლების თაობაზე გადაწყვეტილების მიღების მომენტში პირს არ ჰქონდა დავალიანება, თუ ამასთან ერთად დაკმაყოფილდება დანარჩენი 3 პირობაც,

გარდა ამისა, ჯარიმისგან გათავისუფლების პირობების შეფასებისას აღარ გაითვალისწინება:

• აღიარებული საგადასახადო დავალიანება ან აღიარებული მოსაკრებელი, რომლის გადახდევინება გადავადებულია და გადახდის ვადა ჯერ არ დამდგარა;

შესაბამისად თუ პირს გააჩნია გავადებული საგადასახადო დავალიანება, აღნიშნული გარემოება ზემოთ ხსენებული 5%-იანი ჯარიმის გაუქმებაზე მსჯელობისას ხელშემშლელი წინაპირობა აღარ იქნება.

ბრძანება ამოქმედდა ხელმოწერისთანავე — 2026 წლის 8 ივლისს.
ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/6942802?publication=0

4. დღგ-ისგან გათავისუფლებული სამკურნალო და სამედიცინო საქონლის ნუსხების განახლება

2026 წლის 29 ივლისის №40/ნ/№247 ერთობლივი ბრძანებით განახლდა დღგ-ისგან გათავისუფლებული სამკურნალო და სამედიცინო დანიშნულების საქონლის ნუსხა, რომელიც № 01- 132/ნ-№322 ბრძანების იყო განსაზღვრული. 

რას გულისხმობდა ძველი რედაქცია?
№01-132/ნ/№322 ბრძანებით გათვალისწინებული იყო დღგ-ისგან გათავისუფლება სხვადასხვა სახის საქონელზე რომელთა ჩამონათვალი მოცემულია აღნიშნული ბრძანების შესაბამის დანართებში:

• დანართ №1-ით განსაზღვრულია სამკურნალო/ფარმაცევტული ნედლეულისა და სუბსტანციების ჩამონათვალი რომელთა იმპორტიც გათავისუფლებულია დღგ-სგან;
• დანართ №2-ით განსაზღვრულია სამკურნალო/სამედიცინო დანიშნულების საქონლის ჩამონათვალი რომელთა იმპორტიც გათავისუფლებულია დღგ-სგან;
• ასევე თავისუფლდება დანართ №3-ით, დანართ №4-ით და დანართ №5-ით გათვალისწინებული საქონელი.

რა შეიცვალა?
ცვლილების მიხედვით დანართი №1-ით და დანართი №2-ით გათვალისწინებული საქონელი ახალი რედაქციით ჩამოყალიბდა, რაც გულისხმობს იმას რომ აღნიშნულ დანართებს რამოდენიმე ახალი სახის საქონელი დაემატა.

შესაბამისად, ბრძანების ამოქმედების შემდეგ დღგ-ისგან გათავისუფლება შეეხება რამოდენიმე ახალი დასახელების საქონელის იმპორტს, რომელიც ზემოთ ხსენებულ დანართებს დაემატა, შესაბამისად დღგ-სგან გათავისუფლდება აღნიშნული დანართებში დამატებული საქონლის იმპორტი რომლის გათავისუფლებაც მანამდე არ იყო გათვალისწინებული.

ამასთან აღსანიაშნავია რომ ცვლილება არ შეხებია №3, №4 და №5 დანართით გათვალისწინებულ საქონლის ნუსხას.

ბრძანება ამოქმედდება 2026 წლის 6 აგვისტოს.
ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/6947709?publication=0

5. საგადასახადო შეღავათით მოსარგებლე პირებისთვის გადასახადის დაბრუნების წესის ამოქმედების ვადის ცვლილება

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2026 წლის 27 ივლისის №243 ბრძანებით შეიცვალა ფინანსთა მინისტრის №996 ბრძანებით გათვალისწინებული ცვლილებების ამოქმედების ვადა.

რა იყო ძველი წესი?
ფინანსთა მინისტრის №996-ე ბრძანებაში 2026 წლის თებერვლის თვეში შესული ცვლილებით განისაზღვრა:

• საგადასახადო შეღავათით მოსარგებლე პირებისთვის გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის თანხის დაბრუნების წესი;
• აღნიშნული პირების გადასახადის გადამხდელად აღრიცხვასთან დაკავშირებული ცვლილებები;
• შესაბამისი განცხადებების ფორმები.

ამ ცვლილებების ამოქმედების თარიღად განსაზღვრული იყო 2026 წლის 1 ივლისი, გარდა №996 ბრძანების 39⁶ მუხლის მე-8 პუნქტისა, რომელიც ამოქმედდა №37 ბრძანების გამოქვეყნებისთანავე.

რა შეიცვალა?
ახალი რედაქციით, №37 ბრძანებით გათვალისწინებული ცვლილებები (გარდა 39⁶ მუხლის მე-8 პუნქტისა( ამოქმედდება 2027 წლის 1 იანვრიდან.

შესაბამისად აღნიშნული ცვლილებით ფაქტობრივად 6 თვით გადავადდა საგადასახადო შეღავათით მოსარგებლე პირებისთვის გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის თანხის დაბრუნების ახალი წესის ამოქმედება.

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/6956613?publication=0

6. სწინასწარი გადაწყვეტილების გამოცემის საფასური იზრდება

საქართველოს მთავრობის 2026 წლის 5 ივნისის №251 დადგენილებით ცვლილება შევიდა შემოსავლების სამსახურის მიერ მომსახურების გაწევისათვის თანდართულ საფასურებში.
ცვლილება შეეხება საგადასახადო ორგანოს მიერ წინასწარი გადაწყვეტილების გამოცემის საფასურს.

რა არის წინასწარი გადაწყვეტილება?
წინასწარი გადაწყვეტილება გადასახადის გადამხდელს აძლევს შესაძლებლობას ოპერაციის დაბეგვრის საკითხზე მიიღოს შემოსავლების სამსახურის წინასწარი, ოფიციალური პოზიცია.
აღნიშნული მექანიზმი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სპეციფიკური ან არასტანდარტული ოპერაციების განხორციელებისას, როდესაც გადასახადის გადამხდელს სურს საგადასახადო რისკების შეფასება და წინასწარ განსაზღვრა. თუ შემოსავლების სამსახური წინასწარი გადაწყვეტილების ფარგლებში არ ბეგრავს ოპერაციას და გადასახადის გადამხდელიც მოქმედებს აღნიშნული გადაწყვეტილების შესაბამისად, შემდგომში დანიშნული საგადასახადო შემოწმების ფარგლებში დაუშვებელია მისი დაჯარიმება და აღნიშნული გადაწყვეტილების საწინააღმდეგო მიდგომის გამოყენება, რაც გადასახადის გადამხდელს გარკვეულ გარანტიებს აძლევს ორაზროვან და საგადასახადო რისკის შემცველ საკითხებთან მიმართებით.

რა შეიცვალა?
2026 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით მოქმედი წესით, წინასწარი გადაწყვეტილების გამოცემის საფასური შეადგენს:

• რეზიდენტი ფიზიკური პირისთვის — 5 000 ლარს;
• სხვა პირებისთვის, მათ შორის იურიდიული პირებისთვის — 10 000 ლარს.

2027 წლის 1 იანვრიდან საფასურები გაორმაგდება და განისაზღვრება შემდეგი ოდენობით:

• რეზიდენტი ფიზიკური პირისთვის — 10 000 ლარი;
• სხვა პირებისთვის, მათ შორის იურიდიული პირებისთვის — 20 000 ლარი.

აქედან გამომდინარე მნიშვნელოვანია, მოთხოვნის ოფიციალურად წარდგენის თარიღი და არა წინასწარი გადაწყვეტილების გამოცემის თარიღი.

შესაძლო სირთულეები რომელიც შეიძლება წარმოშვას
ცვლილების შედეგად წინასწარი გადაწყვეტილების მომსახურება მნიშვნელოვნად ძვირდება. განსაკუთრებით საყურადღებოა ის რომ მცირე და საშუალო კომპანიებისთვის ცალკე შეღავათიანი ტარიფი გათვალისწინებული არ არის. შესაბამისად, 2027 წლიდან როგორც მცირე ზომის კომპანიას, ასევე მსხვილი საწარმოს მომსახურებისთვის 20 000 ლარს გადახდა მოუწევს, რაც გაართულებს მცირე ბიზნესის ხელმისაწვდომობას აღნიშნულ მომსახურებაზე.

ცვლილება ამოქმედდება 2027 წლის 1 იანვრიდან.
ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/6885426?publication=0

7.აქტიური გადამხდელის სტატუსის განსაზღვრის კრიტერიუმები იცვლება

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2026 წლის 11 ივნისის №180 ბრძანებით ცვლილება შევიდა „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ №996 ბრძანებით დამტკიცებულ ინსტრუქციაში, რომელიც გადასახადის გადამხდელისათვის აქტიური სტატუსის მინიჭების ახალ კრიტერიუმებს ეხება. გადასახადის გადამხდელის სტატუსი (აქტიური ან პასიური) გადასახადის გადამხდელის მდგომარეობაზე მიანიშნებს მიმდინარე პერიოდში, მ.შ. იმაზე რამდენად მოქმედია აღნიშნული გადასახადის გადამხდელი.

რას გულისხმობდა მანადე არსებული წესი?
ცვლილებამდე აქტიური გადამხდელის სტატუსის მინიჭების საფუძველი იყო:

• გადასახადის გადამხდელის ბოლო პერიოდის რეგისტრაცია;
• ლიკვიდაციის, გაკოტრების, რეაბილიტაციის ან რესტრუქტურიზაციის რეჟიმში ყოფნა;
• ბოლო პერიოდში დეკლარაციის ან გაანგარიშების წარდგენა;
• ბოლო პერიოდში გადასახადის ფაქტის არსებობა;
• სალარო აპარატზე ბრუნვის დაფიქსირება;
• საგადასახადო შემოწმება ან თანხის დარიცხვა;
• სასაქონლო ზედნადების ან საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერა.

ცვლილებამდე არსებული რედაქციის მიხედვით საბანკო ანგარიშის გახსნა, პოს-ტერმინალის რეგისტრაცია, სპეციალური დაბეგვრის სტატუსი ან დღგ-ის რეგისტრაცია აღნიშნული სტატუსის მინიჭების წინაპირობად პირდაპირ განსაზღვრული არ იყო.

რა შეიცვალა?
აქტიური გადამხდელის სტატუსის მინიჭების საფუძვლებს დაემატა შემდეგი გარემოებები:

• გადასახადის გადამხდელის სახელზე დარეგისტრირდა პოს-ტერმინალი/მობილური პოს-ტერმინალი/ელექტრონული კომერციის ტერმინალი, რომლის რეგისტრაცია გაუქმებული არ არის.
• საწარმოს/ორგანიზაციას უფიქსირდება საბანკო ანგარიშის გახსნა, რომელიც აქტიურია ამ მუხლით გათვალისწინებული შესაბამისი სტატუსის მინიჭების თარიღისთვის;
• გადასახადის გადამხდელის მიერ გამოწერილია საგადასახადო დოკუმენტი (სდ);
• გადასახადის გადამხდელს მიენიჭა მიკრობიზნესის/მცირე ბიზნესის/ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსი.
• გადასახადის გადამხდელი დარეგისტრირდა დღგ-ის გადამხდელად.

შესაბამისად აქტიური გადასახადის გადამხდელის სტატუსი კომპანიებს ზემოთ ხსენებული წინაპირობების დაკმაყოფილების შემთხვევაშიც მიენიჭებათ, რაც ნიშნავს რომ ზოგიერთი გადამხდელი რომელიც მანამდე არ ითვლებოდა აქტიურ გადამხდელად, ცვლილების შემდგომ ასეთად იქნება მიჩნეული.

რომელი კრიტერიუმი გაუქმდა?
№996 ბრძანების მე-7 მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტი ამოღებულ იქნა, რაც ნიშნავს იმას რომ მხოლოდ რესტრუქტურიზაციის რეჟიმში ყოფნა აქტიური გადამხდელის სტატუსის მინიჭებისთვის საკმარისი აღარ არის.

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის №180 ბრძანება ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე — 2026 წლის 11 ივნისიდან.
ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/6889251?publication=0

8. სახელმწიფო საკუთრებაში მიქცეული საქონლის იმპორტის აქციზისგან გათავისუფლება

საქართველოს 2026 წლის 9 ივნისის №1649-Vმს-XIმპ კანონით ცვლილება შევიდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 194-ე მუხლში, რომელიც ეხება სახელმწიფო საკუთრებაში მიქცეული საქონლის იმპორტის აქციზის გადასახადისგან გათავისუფლებას.
ცვლილებამდე სახელმწიფო საკუთრებაში მიქცეული საქონლის იმპორტის აქციზის გადასახადისგან გათავისუფლების ცალკე შეღავათი გათვალისწინებული არ იყო.

რა შეიცვალა?
საგადასახადო კოდექსის 194-ე მუხლის მე-5 ნაწილს დაემატა „ო“ ქვეპუნქტი, რომლის მიხედვითაც აქციზისგან ჩათვლის უფლების გარეშე თავისუფლდება:

• სახელმწიფო საკუთრებაში მიქცეული საქონლის იმპორტი

შესაბამისად, ასეთი საქონლის იმპორტისას აქციზის გადახდის ვალდებულება აღარ წარმოიშვება.

კანონი ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე – 2026 წლის 10 ივნისიდან.
ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/6885384?publication=0

9. უძრავი ქონების რეალიზაციის სამეწარმეო საქმიანობად შეფასების კრიტერიუმების დაზუსტება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს 2026 წლის 8 ივნისის №175 ბრძანებით ცვლილება შევიდა ფიზიკური პირის მიერ აქტივის მიწოდებით მიღებული შემოსავლის დაბეგვრის შესახებ №143 საჯარო გადაწყვეტილებაში, რომელიც ფიზიკური პირის მიერ უძრავი ქონების ან მასთან დაკავშირებული აქტივის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას ეხება.
2026 წლის მაისის თვეში გამოქვეყნებული საჯარო გადაწყვეტილება ეხებოდა შემდეგ საკითხებს:

• უძრავი ქონების ფიზიკური პირების მიერ მიწოდებისას წარმოშობილი საშემოსავლო გადასახადის 5%-იანი და 20%-იანი განაკვეთების გამოყენების წინაპირობები.
• ფიზიკური პირის მიერ უძრავი ქონების მიწოდებისას საშემოსავლო გადასახადისგან განთავისუფლების წინაპირობები (რაზეც ჩვენს მაისის თვის სიახლეების მიმოხილვაში ვისაუბრეთ).
• წინარე ნასყიდობით ხელშეკრულებით გაყიდული ბინების დაბეგვრა (20% თუ 5%).
• ფიზიკური პირის მიერ სასტუმროს აპარტამენტების მიწოდების დაბეგვრა (20% თუ 5%).
• სამეწარმეო საქმიანობის ფარგლებში გაყიდული უძრავი ქონების დაბეგვრას (20% თუ 5%).

აღნიშნული საჯარო გადაწყვეტილების ერთ-ერთი მთავარის სიახლე იყო ის რომ სამეწარმეო საქმიანობის ფარგლებში ბინის/სახლის მიწოდება არ განიხილებოდა ბინის/სახლის მიწოდებად და მისი 2 წელზე ადრე მიწოდების შემთხვევაში ფინანსთა სამინისტროს მოსაზრებით დაბეგვრა უნდა მომხდარიყო ნამეტი თანხიდან 20%-იანი განაკვეთით.

რა დაზუსტდა?
საჯარო გადაწყვეტილების როგორც წინა ასევე მოქმედი რედაქციით სამეწარმეო საქმიანობის ფარგლებში ბინებით ვაჭრობა არ განიხილება საშემოსავლო გადასახადის 5%-იანი განაკვეთით დასაბეგრ ოპერაციად და იბეგრება ნამეტიდან 20%-ით, თუ ასეთ საქმიანობას აქვს სისტემური და ორგანიზებული სახე.

ამასთან ზუსტდება რომ ამასთანავე, სისტემურ და ორგანიზებულ საქმიანობად მიიჩნევა ისეთი საქმიანობა, რომლის ფარგლებში პირი აქტივების შექმნას, შეძენას ან რეალიზაციას ახორციელებს როგორც დამოუკიდებელ და ძირითად ეკონომიკურ საქმიანობას, რეგულარული შემოსავლის მიღების მიზნით. საცხოვრებელი ბინების/სახლების მხოლოდ ფლობა, მათი რაოდენობა, ფლობის ხანგრძლივობა და შემდგომი გასხვისება, თავისთავად არ წარმოადგენს საქმიანობის სამეწარმეო საქმიანობად დაკვალიფიცირების საკმარის საფუძველს.

აქედან გამომდინარე ფინანსთა სამინისტროს მოსაზრებით 20%-იანი განაკვეთის გავრცელებისას ყურადღება გამახვილდება არა ბინებისა და სახლების საერთო რაოდენობაზე, არამედ ბინების გაყიდვისას სამეწარმეო საქმიანობის ორგანიზებულად წარმართვის ნიშნების არსებობაზე.

№175 საჯარო გადაწყვეტილება ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე — 2026 წლის 10 ივნისიდან.
ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/6887806?publication=0

10.ბუღალტრული აღრიცხვის გამარტივებული ფორმით წარმოება კიდევ უფრო მარტივდება

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2026 წლის 23 ივნისის №196 ბრძანებით შეიცვალა ბუღალტრული აღრიცხვის გამარტივებული ფორმით წარმოების წესი, რომელიც ფიზიკურ პირებს ბუღალტრული აღრიცხვის ჩვეული ფორმით აღრიცხვისგან განსხვავებული ფორმით წარმოების შესაძლებლობებს აძლევს.

რას გულისხმობდა გამარტივებული აღრიცხვის ძველი წესი?
ცვლილებამდე მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით დღგ-ს არაგადამხდელ ფიზიკურ პირს უფლება ჰქონდა ტრადიციული ფორმით ბუღალტრული აღრიცხვის წარმოების მაგივრად (დებეტი-კრედიტის ფორმის გატარებები, მოგება-ზარალის უწყისი, ბრუნვითი ბალანსი და ა.შ.) აღრიცხვა ეწარმოებინა გამარტივებული ჟურნალი ფორმით, რაც ჩვეული ბუღალტრული გატარებების წარმოების ნაცვლად, შემოსავლებისა და ხარჯების ჟურნალის წარმოებას გულისხმობდა.

ამასთან გამარტივებული აღრიცხვის წიგნი მხოლოდ მატერიალური ანუ ქაღალდის ზონარგაყრილი ჟურნალის ფორმით არსებობდა და გადასახადის გადამხდელს მისი დალუქვისთვის სპეციალურად საგადასახადო ორგანოსთვის განცხადებით უნდა მიემართა, რაც შესაძლოა ზოგიერთ ფიზიკურ პირს ბუღალტრული აღრიცხვის ამ ფორმით წარმოების სურვილს უკარგავდა.

ამასთან გადასახადის გადამხდელს ჰქონდა ვალდებულება აღრიცხვის წიგნი 6 წლის ვადით შეენახა.

რა შეიცვალა?
2026 წლის 1 აგვისტოდან ამოქმედებული ცვლილების მიხედვით ერთ-ერთი ყველაზე მთავარი არის ის რომ აღრიცხვის წიგნის წარმოება შესაძლებელი იქნება როგორ მატერიალური ჟურნალის ფორმით, ასევე ელექტრონულადაც. ამ უკანასკნელმა ცვლილებამ შესაძლოა წარმოშვას ზოგიერთი ფიზიკური პირის დაინტერესება აღრიცხვის გამარტივებულ ფორმაზე გადასვლასთან დაკავშირებით, ვინაიდან აღრიცხვის ელექტრონულად წარმოების შესაძლებლობის არსებობა (ზონარგაყრილი ჟურნალის ქონის ვალდებულების გაუქმება), შესაძლოა ზოგიერთი ფიზიკური პირისათვის გაცილებით უფრო მოსახერხებელი იყოს.

გარდა ამისა იცვლება შემდეგი ნაწილები:

• გაუქმდება აღრიცხვის წიგნის საგადასახადო ორგანოში დალუქვისა და დალუქვის რეესტრის წარმოების პროცედურა;
• რამდენიმე ობიექტის ან რეგიონულად განაწილებული საქმიანობის შემთხვევაში შესაძლებელი იქნება ერთზე მეტი აღრიცხვის წიგნის წარმოება;
• აღრიცხვის წიგნის შენახვის ვადა 6 წლიდან შემცირდება და განისაზღვრება არანაკლებ 3 წლით;

ვის შეეხება აღნიშნული ცვლილება?
ცვლილება შეეხება ყველა ფიზიკურ პირს, რომლებსაც შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვის გამარტივებული წესის გამოყენების უფლება აქვს, კერძოდ კი დღგ-ის არაგადამხდელ ფიზიკურ პირებს რომლებიც საქონლის/მომსახურების რეალიზაციას უპირატესად ნაღდი ანგარიშსწორებით ახორციელებენ.

№196 ბრძანება ამოქმედდება 2026 წლის 1 აგვისტოდან.
ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/6904647?publication=0

11. საწარმოს კაპიტალში აქტივის შეტანისა და პარტნიორზე ქონების გადაცემის დაბეგვრის წესი

გამოქვეყნდა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2026 წლის 30 ივნისის №208 ახალი საჯარო გადაწყვეტილება.
საჯარო გადაწყვეტილება ეხება საწარმოს კაპიტალის გაზრდისა და კაპიტალის შემცირების ოპერაციების დაგვრას, მათ შორის:

• საწარმოს წილის სანაცვლოდ აქტივების გადაცემისას სსკ-ის 151-ე მუხლის გამოყენების პირობებს, კერძოდ ფიზიკური პირის მიერ 50% და მეტი წილის სანაცვლოდ კაპიტალში განხორციელებული შენატანის მიწოდებად არ განხილვის წინაპირობებს.
• საწარმოს ლიკვიდაციის ან კაპიტალის შემცირებისას პარტნიორზე განხორციელებული განაცემის დაბეგვრას, ანუ იმას თუ რა ფარგლებში შეიძლება კაპიტალის გაზრდის შემდგომ კაპიტალის შემცირების ფორმით აქტივის დაუბეგრავად გამოტანა (შეტანილი აქტივის საბაზრო ფასის თუ მისი თვითღირებულების ფარგლებში).
• სსკ-ის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ჩ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შეღავათის გამოყენების პირობებს.

ფიზიკური პირის მიერ აქტივის გადაცემა 50%-იანი ან მეტი წილის სანაცვლოდ
სსკ-ის 151-ე მუხლის მიხედვით ფიზიკური პირის მიერ იურიდიული პირისთვის მასში 50%-იანი ან მეტი წილის სანაცვლოდ აქტივის გადაცემა აქტივის მიწოდებად არ განიხილება, რაც ნიშნავს იმას რომ აღნიშნული მიწოდება ფიზიკურ პირს არ დაებეგრება საშემოსავლო გადასახადით.
გადაწყვეტილების მიხედვით სსკ-ის 151-ე მუხლი გამოიყენება ქვემოთ მითითებული შემთხვევევინდა ორივე შემთხვევაში:

• აქტივის გადაცემამდე ფიზიკური პირი უკვე ფლობდა საწარმოში 50%-იან ან მეტ წილს
• აქტივის გადაცემის შედეგად ფიზიკური პირი ხდება 50%-იანი ან მეტი წილის მფლობელი.

გამომდინარე ზემოთ ხსენებულიდან საჯარო გადაწყვეტილების მიხედვით მნიშვნელობა არ აქვს ფიზიკური პირი გადაცემამდე ფლობდა 50%-ს ან მეტს წილს და შემდგომ ახდენს კაპიტალის გაზრდას, თუ კაპიტალის გაზრდისას ღებულობს 50% ან მეტ წილს საწარმოში. ასეთი აქტივის გადაცემა ფიზიკურ პირს არ ჩაეთვლობა მიწოდებად და არ დაბეგრება წლიური საშემოსავლო გადასახადით. 

ამასთან საჯარო გადაწყვეტილების მიხედვით აღნიშნული შეღავათი შეიძლება შეეხოს არა მხოლოდ ერთი პირის მიერ 50% და მეტი წილის სანაცვლოდ კაპიტალის გაზრდის შემთხვევას, არამედ მ.შ. რამოდენიმე ფიზიკური პირის მიერ მათ საკუთრებაში არსებული აქტივის საწარმოსთვის გადაცემას თუ მათი ჯამური წილი აჭარბებს 50%-ს ან მეტს წილს და მათი მხრიდან ხორციელდება აქტივების გადაცემა აღნიშნული წილის სანაცვლოდ.

ამასთან ზუსდტება რომ მხოლოდ ის გარემოება, რომ პირს/პირებს სხვადასხვა სახის აქტივი შეაქვს მის კაპიტალში, სსკ-ის 151-ე მუხლის გამოსაყენებლად საკმარისი არ არის, გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება არა ოპერაციის ფორმას, არამედ იმას, შენარჩუნებულია თუ არა აქტივზე არსებული ინტერესი/კონტროლი იგივე პირის ან პირთა ჯგუფის მიერ.

ასევე ზუსტდება რომ აღნიშნული წესი ვრცელდება მხოლოდ „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად შექმნილი საწარმოსთვის აქტივის გადაცემაზე, შესაბამისად უცხო ქვეყნის კანონმდებლობით შექმნილი იურიდიული პირისთვის აქტივის გადაცემა სსკ-ის 151-ე მუხლის რეგულირების სფეროში არ ექცევა (ანუ ასეთი გადაცემა შეიძლება დაიბეგროს საშემოსავლოთი).

50% და მეტი წილის სანაცვლოდ კაპიტალის გაზრდის შემდგომ კაპიტალის შემცირებისას აქტივის დაუბეგრავად გამოტანა
როგორც საჯარო გადაწყვეტილებაშია აღნიშნული სსკ-ის 151-ე მუხლის გამოყენების შემთხვევაში ანუ ფიზიკური პირის მიერ 50% და მეტი წილის სანაცვლოდ აქტივის გადაცემისას, საგადასახადო მიზნებისთვის აქტივი აღირიცხება იმ ღირებულებით, რაც მას გადაცემის მომენტისთვის ჰქონდა (აქტივის გადამცემ პირთან).

აქტივის ღირებულებაში შეიტანება მისი შესყიდვის, წარმოების, მშენებლობის, მონტაჟისა და დადგმის, ღირებულების გამზრდელი სხვა ხარჯები. პარტნიორის მიერ მიღებული წილის ღირებულება განისაზღვრება გადაცემული აქტივის ღირებულებით, აქტივთან დაკავშირებული გადაცემული დავალიანების გამოკლებით.

აქედან გამომდინარე ფინანსთა სამინისტროს მოსაზრებით 50% და მეტი წილის სანაცვლოდ კაპიტალის გაზრდის შემდგომ კაპიტალის შემცირება, აქტივის დაუბეგრავად გამოტანა მოხდება მხოლოდ გადაცემული აქტივის თვიღღირებულების და არა აქტივის საბაზრო ფასის ფარგლებში, რაც ჩვენი აზრით პირდაპირ ეწინააღმდეგება როგორც შემოსავლების სამსახურში მანამდე არსებულ მიდგომას, ასევე მოქმედ საგადასახადო კანონდებლობასაც.

ახალი მიდგომის მიხედვით საწარმოს ლიკვიდაციის ან კაპიტალის შემცირებისას პარტნიორზე განხორციელებული განაცემის ის ნაწილი (გატანილი ქონების საბაზრო ფასი ან ფულადი თანხა), რომელიც პარტნიორის მიერ განხორციელებული შენატანის ღირებულებას (ამ შემთხვევაში თვიღღირებულებას) აღემატება, დივიდენდად განიხილება და იბეგრება მოქმედი კანონდებლობით.

როგორც საჯარო გადაწყვეტილებაში ვკითხულობთ ეს წესი გამოიყენება იმ შემთხვევაშიც, როდესაც პარტნიორს უკან გადაეცემა მის მიერ საწარმოს კაპიტალში ადრე შეტანილი ქონება (ანუ იმ შემთხვევაშიც თუ პარტნიორმა ერთი და იგივე ქონება შეიტანა და გამოიტანა კაპიტალიდან), თუ გატანილი ქონების საბაზრო ღირებულება მისი გადაცემის მომენტისთვის აღემატება თავდაპირველი აქტივის ღირებულებას (ანუ ამ შემთხვევაში შეტანილი ქონების თვითღირებულებას) შენატანის მომენტისთვის მოხდება სხვაობის თანხის დივიდენდად განხილვა და გადასახადებით დაბეგვრა.

Kreston Georgia არ ეთანხმება საჯარო გადაწყვეტილების აღნიშნულ ნაწილს. რის გამოც მიგვაჩნია რომ აღნიშნული ნაწილი აუცილებლად უნდა დაზუსტდეს და დარეგულირდეს არსებული კანონმდებლობის მიხედვით (მ.შ. შემოსავლების სამსახურის მანამდე არსებული მიდგომების გათვალისწინებით).

აქტივის გადაცემა 50%-ზე ნაკლები წილის სანაცვლოდ
საჯარო გადაწყვეტილების მიხედვით ფიზიკური პირის მიერ საწარმოს კაპიტალში აქტივს 50%-ზე ნაკლები წილის სანაცვლოდ გადასცემა, სსკ-ის 151-ე მუხლის მოქმედების სფეროში არ ექცევა და ასეთ შემთხვევაში ერთის მხრივ ფიზიკურ პირს ქონება ეთვლება მიწოდებად, მეორეს მხრივ კი საწარმოსთვის გადაცემული ქონების ღირებულება საბაზრო ფასით (და არა თვიღღირებულებით) განისაზღვრება, აქედან გამომდინარე აქტივის დაუბეგრავად გამოტანა მოხდება მხოლოდ გადაცემული აქტივის საბაზრო ფასის ფარგლებში და არა თვიღღირებულებიდან გამომდინარე. 

საშემოსავლო გადასახადის შეღავათი ფიზიკური პირის მიერ „ზედმეტი ღირებულების“ უძრავი ქონების კაპიტალიდან გატანისას
გარდა ზემოთ აღნიშნულისა საჯარო გადაწყვეტილება განმარტავს სსკ-ის 82-ე მუხლით დადგენილი შეღავათს, რომელიც ეხება საწარმოს ლიკვიდაციის ან კაპიტალის შემცირების შედეგად პარტნიორ ფიზიკურ პირზე წილის სანაცვლოდ უძრავი ქონების საკუთრებაში გადაცემით მიღებული ნამეტის საშემოსავლო გადასახადისგან გათავისუფლდებას, კერძოდ იმ შემთხვევაში თუ საწარმოს წილზე ფიზიკური პირის საკუთრების უფლების წარმოშობიდან გასულია 2 წელზე მეტი.

აღნიშნული შეღავათი ვრცელდება მხოლოდ უძრავი ქონების გადაცემაზე და არ გამოიყენება მოძრავი ან სხვა სახის ქონების გადაცემისას და მისი გამოყენების შემთხვევაში საწარმოს დივიდენდზე გადასახადის წყაროსთან დაკავების ვალდებულება არ წარმოეშობა.

№208 საჯარო გადაწყვეტილება ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე – 2026 წლის 3 ივლისს.
ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/6923404?publication=0

12.სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისთვის საგადასახადო ინფორმაციის გადაცემის წესი

ცვლილება შევიდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 39-ე მუხლში, რომელიც საგადასახადო საიდუმლოების დაცვასა და ინფორმაციის გადაცემის შემთხვევებს არეგულირებს.

რა შეიცვალა?
ახალი რედაქციით, საგადასახადო საიდუმლოების შემცველი ინფორმაცია სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს გადაეცემა:

„სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით გათვალისწინებული უფლებამოსილების განხორციელების მიზნით.

კანონი ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე – 2026 წლის 2 ივლისიდან.
ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/6910859?publication=0

შპს კრესტონ ჯორჯია

მმართველი პარტნიორი                                                                                    დავით პაპიაშვილი

საგადასახადო აუდიტის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი                       რუსუდან ჭაბუკიანი

The post 2026 წლის ივლისისა და ივნისის თვის განმავლობაში საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობაში შესული ცვლილებების მიმოხილვა appeared first on ფინანსური აუდიტი და საგადასახადო მომსახურება.

Kreston Georgia აგრძელებს საგადასახადო კანონმდებლობაში შესული ცვლილებებისა და სიახლეების მიმოხილვას. ამჯერად გთავაზობთ 2026 წლის მაისის თვეში შესული საკანონმდებლო სიახლეების მიმოხილვას.

სარჩევი

1. ცვლილებები საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებებში
1.1.სამშენებლო კომპანიებისთვის ბარტერული ოპერაციების დღგ-ით დაბეგვრის წესი იცვლება – ცვლილება №195 საჯარო გადაწყვეტილებაში
1.2. სახელმწიფო სუბსიდიების დაბეგვვრასთან დაკავშირებით ახალი №142 საჯარო გადაწყვეტილება გამოიცა
1.3. ფიზიკური პირის მიერ უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული აქტივის მიწოდების დაბეგვრასთან დაკავშირებით ახალი №143 საჯარო გადაწყვეტილება გამოიცა

1.ცვლილებები საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებებში

1.1. სამშენებლო კომპანიებისთვის ბარტერული ოპერაციების დღგ-ით დაბეგვრის წესი იცვლება – ცვლილება №195 საჯარო გადაწყვეტილებაში

2026 წლის 19 მაისს გამოქვეყნდა ცვლილება საქართველოს ფინანსთა მინისტრის №195 საჯარო გადაწყვეტილებაში, რომელიც ბარტერული ოპერაციების ფარგლებში უძრავი ქონების მიწოდების დღგ-ით დაბეგვრას ეხება. ცვლილება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დეველოპერული სექტორისთვის, სამშენებლო კომპანიებისა და იმ ბიზნესებისთვის, რომლებიც მიწის სანაცვლოდ უძრავ ქონებას ან შერეულ (ფულად და არაფულად) ანაზღაურებას იყენებენ.
ცვლილება პირდაპირ ეხება ე.წ. „შერეულ ბარტერებს“, სადაც ანაზღაურება ხდება როგორც გადაცემული ფართებით, ისე დამატებითი ფულადი კომპონენტით, რითაც ფაქტობრივად სწორდება წინასწარ გადაწყვეტილებაში მანამდე არსებული ხარვეზი რომელიც სამშენებლო კომპანიების მიერ მიღებული მიწის ნაკვეთის საბაზრო ფასიდან, გადახდილი თანხის გამოკლებისას უარყოფითი დასაბეგრი ბაზის წარმოქმნის შემთხვევას ეხება.

რა იყო ძველი წესი?
აქამდე არსებული რედაქციით, თუ სამშენებლო კომპანია ფიზიკური პირისგან იღებდა მიწას, სანაცვლოდ კი აძლევდა აშენებული ფართების ნაწილს და დამატებით ასევე უხდიდა ფულს, დღგ-ით დასაბეგრი ბაზა ითვლებოდა მხოლოდ მიღებული მიწის საბაზრო ღირებულებით (დღგ-ის გარეშე), ფულადი ანაზღაურების გამოკლებით. ანუ, რამდენიც იყო სანაცვლოდ მიღებული მიწის საბაზრო ფასი, იმას აკლდებოდა ფულადი ანაზღაურების ნაწილი და ასე ითვლებოდა დღგ, მიუხედავად იმისა, რა ფასზე თანხმდებოდნენ მხარეები.

პრობლემა: პრაქტიკაში ხშირი იყო შემთხვევები, როდესაც დამოუკიდებელი ექსპერტის/შემფასებლის მიერ დადგენილი მიწის „საბაზრო ფასი“ მკვეთრად ჩამოუვარდებოდა მხარეთა შორის რეალურად შეთანხმებულ გარიგების ეკონომიკურ ღირებულებას. ასევე, საგადასახადო ორგანოსა და ბიზნესს შორის ჩნდებოდა დავა რეალური დასაბეგრი ბაზის შესახებ.

რა შეიცვალა?
ახალი რედაქციით, თუ ადგილი აქვს შერეულ ბარტერს (ფულადი და არაფულადი ფორმით ანაზღაურება) და თუ კომპეტენტური შემფასებლის დასკვნით დადგენილი მიწის საბაზრო ფასი ნაკლებია მხარეთა შორის რეალურად შეთანხმებულ გარიგების ფასზე, დღგ-ით დასაბეგრი თანხის განსაზღვრისას შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს არა ექსპერტის მიერ განსაზღვრული საბაზრო ფასი, არამედ მხარეთა შორის შეთანხმებული გარიგების ფასი. ეს წესი მოქმედებს იმ პირობით, თუ ერთდროულად სახეზეა სამი პირობა:

• გარიგება დადებულია თავისუფალი კონკურენციისა და დამოუკიდებლობის პირობებში;
• მხარეები ეკონომიკურად დამოუკიდებლები იყვნენ;
• არ იკვეთება ფასის ხელოვნური მანიპულაციის (გაზრდის ან შემცირების) მცდელობა.

იმ შემთხვევაში თუ გარიგების ფასი ნაკლებია მიღებული მიწის ნაკვეთის საბაზრო ფასზე დღგ-ით დაბეგვრისთვის ძველი წესი გამოიყენება.

პრაქტიკული მაგალითი: ძველი და ახალი დაბეგვრის მოდელი
დეველოპერმა ფიზიკური პირისგან ჩაიბარა მიწა. მხარეები შეთანხმდნენ, რომ გარიგების ჯამური ეკონომიკური ფასია 1 100 000 ლარი. აქედან დეველოპერი ფიზიკურ პირს დამატებით უხდის 700 000 ლარს ნაღდ ფულს, ხოლო დარჩენილ წილს ფარავს ბინებით. კომპეტენტური შემფასებლის დასკვნით კი, მიღებული მიწის ნაკვეთის საბაზრო ღირებულება — 600 000 ლარი.

შენიშვნა:
აღნიშნული ცხრილი ეხება შემთხვევას როდესაც გარიგების ფასი აღემატება მიღებული მიწის საბაზრო ფასს.

ვინაიდან გარიგების ფასი (1 100 000 ლარი) აღემატება მიწის საბაზრო ფასს (600 000 ლარს) და ფასის ხელოვნური შეცვლის გარემოებები არ იკვეთება, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის 400 000 ლარი (1 100 000 − 700 000) და არა საბაზრო ფასი _ (600 000 ლარი), როგორც ეს საჯარო გადაწყვეტილების ცვლილებამდე არსებული რედაქციით იყო განსაზღვრული.

ამასთან თუ გარიგების ფასი არ აღემატება მიღებული მიწის ნაკვეთის საბაზრო ფასს, ამ შემთხვევაში დღგ-ით დასაბეგრი თანხის განსაზღვრისას გამოიყენება ძველი მიდგომა.

ცვლილება ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე, ანუ 2026 წლის 19 მაისიდან.

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/6866086?publication=0

1.2. სახელმწიფო სუბსიდიების დაბეგვვრასთან დაკავშირებით ახალი №142 საჯარო გადაწყვეტილება გამოიცა

2026 წლის 15 მაისს გამოქვეყნდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ახალი №142 საჯარო გადაწყვეტილება – “სახელმწიფოს მიერ განხორციელებული ან მხარდაჭერილი ცალკეული ოპერაციების დღგ-ით დაბეგვრის საკითხების შესახებ”. საჯარო გადაწყვეტილება ორ უმნიშვნელოვანეს საგადასახადო საკითხს არეგულირებს:

• როდის არ ითვლება საჯარო უწყების საქმიანობა ეკონომიკურ საქმიანობად დღგ-ის მიზნებისთვის;
• რა შემთხვევაში ექვემდებარება სუბსიდიის თანხა დღგ-ით დაბეგვრას.

როდის არ იბეგრებიან საჯარო სუბიექტები დღგ-ით?
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის მიხედვით, სახელმწიფო ხელისუფლების/მუნიციპალიტეტის ორგანოს ან საჯარო სამართლის იურიდიული პირის (სსიპ) საქმიანობა არ მიიჩნევა ეკონომიკურ საქმიანობად და მიღებული შემოსავალი არ ექვემდებარება დღგ-ით დაბეგვრას, თუ ერთდროულად სრულდება ორი პირობა:

• იგი მოქმედებს როგორც სახელმწიფო ორგანო და ახორციელებს საჯარო სამართლით მისთვის დელეგირებულ უფლებამოსილებას, მიუხედავად იმისა, დაწესებულია თუ არა ამისთვის რაიმე საფასური ან მოსაკრებელი ;
• აღნიშნული საქმიანობა არ შედის ჩამონათვალში, რომელიც კერძო სექტორთან კონკურენციას იწვევს. ასეთ საქმიანობებს კი მათ შორის მიეკუთვნება ისეთ საქმიანობას, როგორიცაა: ტელესაკომუნიკაციო მომსახურება, ენერგორესურსებისა და წყლის მიწოდება, მგზავრთა ტრანსპორტირება, პორტებისა და აეროპორტების მომსახურება, სარეკლამო, ტურისტული ან საზოგადოებრივი კვების საქმიანობა და სხვა

ფინანსთა სამინისტრო ხაზს უსვამს, რომ მხოლოდ ის საქმიანობა ჩაითვლება არაეკონომიკურ საქმიანობად, რომელიც სპეციალური საჯარო სამართლებრივი რეჟიმით რეგულირდება და რომლის განხორციელებაც, ფაქტობრივად, სახელმწიფოს პრეროგატივაა. ამასთან, გადაწყვეტილება განმარტავს, რომ რიგ შემთხვევებში საჯარო უწყების საქმიანობა მაინც ჩაითვლება ეკონომიკურ საქმიანობად, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც მსგავსი საქმიანობის განხორციელება კერძო სექტორსაც შეუძლია და დაბეგვრისგან გათავისუფლებამ შესაძლოა კონკურენციის დარღვევა გამოიწვიოს.

როდის არ იბეგრება სახელმწიფო სუბსიდიები დღგ-ით?
სსკ-ის 164-ე მუხლის მიხედვით, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. 

ფინანსთა სამინისტრო განმარტავს, რომ სუბსიდია თავისთავად ავტომატურად არ წარმოადგენს დღგ-ით დასაბეგრ თანხას. გადამწყვეტია, უკავშირდება თუ არა სუბსიდია კონკრეტული საქონლის ან მომსახურების ფასს.

1. სუბსიდია დაიბეგრება დღგ-ით, თუ:

• იგი წარმოადგენს საქონლის ან მომსახურების ანაზღაურების ნაწილს;
• პირდაპირ არის დაკავშირებული საქონლის/მომსახურების ფასთან;
• სუბსიდიის მიზანია საბოლოო მომხმარებლისთვის ფასის შემცირება;
• სუბსიდიის ოდენობა დამოკიდებულია მიწოდებული საქონლის ან მომსახურების მოცულობაზე.

პრაქტიკული მაგალითი: კომპანია ყიდის საქონელს, რომლის საბაზრო ფასი (დღგ-ის გარეშე) არის 1200 ლარი. სახელმწიფო ამ საქონელს ასუბსიდირებს 200 ლარით. მომხმარებელი ადგილზე იხდის მხოლოდ 1000 ლარს.

საგადასახადო შედეგი: მიმწოდებლისთვის დღგ-ით დასაბეგრი ბაზა იქნება სრული ღირებულება — 1200 ლარი და მოთხოვნის შემთხვევაში, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა გამოიწერება მომხმარებელზე სრულ დასაბეგრ თანხაზე, მიუხედავად იმისა, რომ თანხის ნაწილი გადახდილია მესამე პირის მიერ. ამასთანავე, დასაბეგრ პირს უფლება აქვს სრულად ჩაითვალოს შეძენისთვის გადახდილი/გადასახდელი დღგ, თუ საქონელი/მომსახურება გამიზნულია ან გამოიყენება დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებისთვის.

2. სუბსიდია არ დაიბეგრება დღგ-ით, თუ იგი გაიცემა კომპანიის საოპერაციო ხარჯების დასაფარად, საჯარო ფუნქციის შესასრულებლად ან ზოგადი სტიმულირებისთვის და ის გავლენას არ ახდენს კონკრეტული პროდუქტის სარეალიზაციო ფასზე. ასეთ შემთხვევებს მიეკუთვნება, მაგალითად:

• სამეცნიერო კვლევების დაფინანსება; 
• გარემოსდაცვითი პროექტები; 
• დასაქმების ხელშეწყობის პროგრამები; 
• ინოვაციური საქმიანობის სტიმულირება.

დამატებითი განმარტება: მნიშვნელოვანია, რომ სუბსიდია არ უნდა ჩაითვალოს საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებულად მხოლოდ იმ საფუძვლით, რომ იგი ამცირებს მიმწოდებლის საქმიანობის ხარჯებს ან აუმჯობესებს მის ფინანსურ მდგომარეობას. ფასთან პირდაპირი კავშირი არსებობს მხოლოდ მაშინ, როდესაც სუბსიდიასა და კონკრეტულ მიწოდებას შორის დადგენილია პირდაპირი კავშირი, მათ შორის, როდესაც სუბსიდიის ოდენობა დამოკიდებულია საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მოცულობაზე და სუბსიდია წარმოადგენს მიწოდების ანაზღაურების ნაწილს. ამასთან, გადამწყვეტია ოპერაციის ეკონომიკური შინაარსი და არა კომპანიაში სახელმწიფოს წილობრივი მონაწილეობა.

ცვლილება ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე, ანუ 2026 წლის 15 მაისიდან.

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://matsne.gov.ge/ka/document/view/6863215?publication=0

1.3.  ფიზიკური პირის მიერ უძრავ ქონებასთან დაკავშირბული აქტივის მიწოდების დაბეგვრასთან დაკავშირებით ახალი №143 საჯარო გადაწყვეტილება გამოიცა

2026 წლის 15 მაისს გამოქვეყნდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ახალი №143 საჯარო გადაწყვეტილება, რომელიც ფიზიკური პირის მიერ აქტივის მიწოდების შედეგად მიღებული შემოსავლის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის საკითხებს განმარტავს. გადაწყვეტილება მიზნად ისახავს არსებული პრაქტიკის დაზუსტებას და არეგულირებს ოთხ ძირითად საკითხს:

• ცალკეულ შემთხვევებში, ფიზიკური პირის მიერ აქტივის მიწოდების შედეგად მიღებული ნამეტი შემოსავლის დაბეგვრის საკითხებს;
• უძრავი ქონების, საცხოვრებელ ბინად/სახლად მიჩნევისთვის აუცილებელ კრიტერიუმებს;
• აქტივის, საკუთრებაში ფლობის 2 წლიანი ვადის და მიწოდების მომენტის განსაზღვრის წესს;
• აქტივის მიწოდების შედეგად მიღებული ნამეტი შემოსავლის განსაზღვრის წესს.

უძრავი ქონების ნამეტი შემოსავლის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრისა და განთავისუფლების ზოგადი წესები
ზოგადად საგადასახადო კანონმდებლობის მიხედვით ფიზიკური პირების საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის განაკვეთია 20%, თუმცა პირის მიერ საცხოვრებელი ბინის/სახლის (მასზე დამაგრებული მიწით) მიწოდებისას მიღებული ნამეტი შემოსავლების დაბეგვრა საშემოსავლო გადასახადის 5%-იანი განაკვეთით ხორციელდება.  აღნიშნულიდან გამომდინარე ფიზიკური პირის მიერ:

1. ბინის ან სახლის რეალიზაცია ნამეტით  5%-იანი განაკვეთით იბეგრება;
2. კომერციული ფართის, ცარიელი მიწის ნაკვეთისა ან/და სხვა სახის აქტივის მიწოდება კი 20%-იანი განაკვეთით.

აღნიშნულის  მიუხედავად ნამეტი შემოსავალი შესაძლოა  სრულად განთავისუფლდეს საშემოსავლო გადასახადისგან, ქვემოთ მითითებულ შემთხვევებში:

1. ბინისა/სახლის ნამეტით რეალიზაციის შემთხვევაში გათავისუფლებისთვის საკმარისია შეძენიდან 2 წლის შემდეგ მიწოდება.
2. სხვა სახის უძრავი ქონების მიწოდების შემთხვევაში კი გათავისუფლებისთვის აუცილებელია როგორც 2 წლის შემდეგ მიწოდება, ასევე აქტივის მიწოდებამდე უკანასკნელი 2 წლის განმავლობაში მისი ეკონომიკური საქმიანობისთვის გამოყენების ფაქტის არ არსებობა.

კრიტერიუმები, რომელთა დაკმაყოფილების შემთხვევაში უძრავი ქონება ჩაითვლება „საცხოვრებელ ბინად/სახლად”
გადაწყვეტილება უფრო მკაფიოდ განსაზღვრავს, როდის განიხილება უძრავი ქონება საცხოვრებელ ბინად ან სახლად და როდის – სხვა ტიპის აქტივად. ამ განმარტებას კი პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს, რადგან საცხოვრებელი ქონების რეალიზაციაზე მოქმედებს განსხვავებული საგადასახადო რეჟიმი.

კერძოდ კი, შეგახსენებთ, რომ ზოგადი წესით დადგენილი საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთი არის 20%. ხოლო, საცხოვრებელი ბინის/სახლის და მასზე დამაგრებული მიწის მიწოდებისას მიღებული ნამეტი იბეგრება საშემოსავლო გადასახადის 5%-იანი განაკვეთით. ამასთან, საშემოსავლო გადასახადისგან თავისუფლდება 2 წელზე მეტი ვადით საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი ბინის (სახლის) მასზე დამაგრებული მიწით რეალიზაციით მიღებული ნამეტი, ასევე, 2 წელზე მეტი ვადით საკუთრებაში არსებული აქტივის მიწოდებით მიღებული ნამეტი, გარდა შემთხვევისა, როდესაც აქტივი მიწოდებამდე გამოყენებული იყო ეკონომიკურ საქმიანობაში.- ამასთან, ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენებად არ განიხილება ფასიანი ქაღალდის/წილის მხოლოდ ფლობა დივიდენდის/პროცენტის მიღების მიზნით. ასევე, აქტივის ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენება მხედველობაში არ მიიღება, თუ მისი ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენების დასრულების მომენტიდან მის მიწოდებამდე გასულია 2 წელი.

უძრავი ქონების ტიპის განსაზღვრისას, მნიშვნელოვანია მარეგისტრირებელი ორგანოს შესაბამისი ჩანაწერი, თუმცა საბოლოო შეფასებისთვის, გადამწყვეტია ქონების ფაქტიური ფუნქციური დანიშნულება. შესაბამისად, უძრავი ქონება მიიჩნევა საცხოვრებელ ბინად/სახლად, თუ იგი ერთობლივად აკმაყოფილებს შემდეგ კრიტერიუმებს:

ა) წარმოადგენს დამოუკიდებელ ერთეულს – შესაძლებელია მისი ინდივიდუალურად იდენტიფიცირება და რეგისტრირებულია უძრავი ქონების რეესტრში. უძრავი ქონება დამოუკიდებელ ერთეულად მიიჩნევა იმ შემთხვევაშიც, როდესაც იგი რეგისტრირებულია ერთ საკადასტრო კოდად და იმყოფება თანასაკუთრებაში, თუ საკუთრების ობიექტი თავისი დანიშნულებით წარმოადგენს ერთიან საცხოვრებელ ერთეულს;

ბ) განკუთვნილია საცხოვრებლად გამოყენებისთვის – უძრავი ქონება თავისი სტატუსითა და დანიშნულებით წარმოადგენს საცხოვრებელ ერთეულს. აღნიშნული კრიტერიუმი ვრცელდება როგორც დასრულებულ, ისე მშენებარე ობიექტებზე, თუ ობიექტი თავისი პროექტითა და ხელშეკრულებით განსაზღვრული დანიშნულებით წარმოადგენს საცხოვრებელ ბინას/სახლს. ქონების ფაქტიური ტექნიკური მდგომარეობა (მათ შორის, კარკასის მდგომარეობა, დაუმთავრებლობა, დროებითი გამოუსადეგრობა ან ავარიული მდგომარეობა) თავისთავად არ გამორიცხავს მის საცხოვრებელ ბინად/სახლად დაკვალიფიცირებას.

საცხოვრებელი ბინის/სახლის შემადგენელ ნაწილად, ასევე ჩაითვლება, მასთან ფუნქციურად დაკავშირებული დამხმარე ფართობი (მათ შორის, სხვენი, სარდაფი ან სხვა), თუ იგი უზრუნველყოფს ან აუმჯობესებს ბინის/სახლის საცხოვრებლად გამოყენების პირობებს და არ გამოიყენება დამოუკიდებელი არასაცხოვრებელი ან ეკონომიკური დანიშნულებით;

გ) უზრუნველყოფილია ან შეიძლება უზრუნველყოფილი იყოს საბაზისო საინჟინრო კომუნიკაციებით – უძრავ ქონებას აქვს ან შეიძლება ჰქონდეს წვდომა აუცილებელ საინჟინრო კომუნიკაციებთან (ელექტროენერგია, წყალი, კანალიზაცია და სხვა). აღნიშნული კრიტერიუმი ფასდება ქონების ადგილმდებარეობისა და ტიპის გათვალისწინებით და არ მოითხოვს ყველა კომუნიკაციის ერთდროულად არსებობას;

დ) არ წარმოადგენს სხვა საქმიანობის ფუნქციურ ნაწილს – უძრავი ქონება არ არის ისეთი ობიექტის განუყოფელი ნაწილი, რომელსაც თავისი არსით არ აქვს საცხოვრებელი დანიშნულება.

მნიშვნელოვანი დაზუსტება: საცხოვრებელი ბინის/სახლის დროებით სხვა დანიშნულებით გამოყენება (მათ შორის, გაქირავება შემოსავლის მიღების მიზნით) ან საცხოვრებელი ბინის/სახლის გამოყენება სამეწარმეო საზოგადოების რეგისტრირებულ იურიდიულ მისამართად, თავისთავად არ ცვლის მის საცხოვრებელ ხასიათს, თუ ობიექტი თავისი ტექნიკური და ფუნქციური ნიშნებით წარმოადგენს საცხოვრებელ ერთეულს. აგრეთვე, მიუხედავად ობიექტის ტიპისა, მეწარმე ფიზიკური პირის მიერ სამეწარმეო საქმიანობის ფარგლებში აქტივის მიწოდება, არ განიხილება საცხოვრებელი ბინის/სახლის რეალიზაციად, თუ ასეთი მიწოდება ხორციელდება სისტემატური და ორგანიზებული საქმიანობის ფარგლებში.

რა ჩაითვლება „სხვა აქტივად” და რა „საცხოვრებელ ბინად/სახლად“?
სასტუმროს ინფრასტრუქტურის ფარგლებში არსებული ფართობის მიწოდება – სასტუმროს ნომერი, როგორც წესი, წარმოადგენს სასტუმროს ინფრასტრუქტურის ნაწილს, გამოიყენება დროებითი განთავსებისთვის, ფუნქციონირებს მხოლოდ სასტუმროს სისტემის ფარგლებში, რის გამოც, იგი არ განიხილება საცხოვრებელ ბინად, მიიჩნევა სხვა აქტივად.

წინარე ხელშეკრულებით მიღებული უფლების მიწოდება – წინარე ხელშეკრულებით მიღებული უფლების მიწოდებისას, მიწოდების საგანი არის უფლება და არა უძრავი ქონება. შესაბამისად, ოპერაცია არ განიხილება საცხოვრებელი ქონების მიწოდებად.

მშენებარე ბინის/სახლის მიწოდება – მშენებარე ბინა/სახლი განიხილება საცხოვრებელ ბინად/სახლად, თუ იგი თავისი პროექტითა და დანიშნულებით წარმოადგენს საცხოვრებელ ერთეულს და შემძენს გადაეცემა მისი საცხოვრებლად გამოყენებისთვის საჭირო ყველა ძირითადი უფლება, მიუხედავად იმისა, დასრულებულია თუ არა ობიექტის მშენებლობა ან მიღებულია თუ არა იგი ექსპლუატაციაში.

როგორ განისაზღვრება 2-წლიანი ფლობის ვადა სპეციფიკურ შემთხვევებში?
საკუთარი ძალებით აშენებული საცხოვრებელი ბინის/სახლის მიწოდება – საკუთარი ძალებით აშენებული საცხოვრებელი ბინის/სახლის მიწოდებისას, ფლობის ვადა აითვლება იმ მომენტიდან, როდესაც იგი დარეგისტრირდა როგორც უძრავი ქონება. მაგალითად, თუ პირმა თავად ააშენა საცხოვრებელი ბინა/სახლი და მალევე გაყიდა, ნამეტი შემოსავალი 5%-ით დაიბეგრება, ხოლო თუ 2 წელი გასულია საკუთრების წარმოშობიდან – საერთოდ გათავისუფლდება.

მიწის სანაცვლოდ მიღებული საცხოვრებელი ბინის/სახლის მიწოდება – თუ ფიზიკურმა პირმა მიწის სანაცვლოდ მიიღო უძრავი ქონება, რომელიც აკმაყოფილებს საცხოვრებელი ბინის/სახლის კრიტერიუმებს და შემდგომ განახორციელა მისი მიწოდება, შეძენის ფასად მიიჩნევა მიწის საბაზრო ღირებულება მისი გადაცემის მომენტში. ამასთანავე, მიწის სანაცვლოდ მიღებული ბინის/სახლის გაყიდვისას 2-წლიანი ვადა არ უნდა აითვალოს მიწის შეძენის დღიდან, რადგან ბინა/სახლი ახალი აქტივია და მისი ფლობის ვადა აითვლება იმ დღიდან, როცა მასზე საკუთრება წარმოიშვა.

მემკვიდრეობის შემთხვევაში კანონი საშუალებას აძლევს ახალ მესაკუთრეს დაამატოს წინა მესაკუთრის ფლობის პერიოდი. კერძოდ, აქტივის საკუთრებაში ფლობის 2-წლიანი ვადის ათვლის მიზნისთვის, გაითვალისწინება ფიზიკური პირის მიერ და იმ მამკვიდრებლის/მჩუქებლის საკუთრებაში ფლობის ვადა ჯამურად, რომლის I რიგის მემკვიდრეც არის ეს ფიზიკური პირი. შესაბამისად, შესაძლებელია I რიგის მემკვიდრემ ქონება მიღებიდან მალევე გაყიდოს და მაინც ისარგებლოს შეღავათით, თუ მამკვიდრებელი და მემკვიდრე, ჯამურად მას ორ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ფლობდნენ.

აქტივის გაყოფა ან გაერთიანება – კანონი პირდაპირ მიუთითებს, რომ მარეგისტრირებელ ორგანოში უფლებრივად ერთ საგნად რეგისტრირებული აქტივის გაყოფის შემთხვევაში მიღებული აქტივის საკუთრებაში ფლობის 2-წლიანი ვადა აითვლება გაყოფამდე არსებული აქტივის საკუთრებაში ფლობის თარიღიდან. ამასთან, თუ ორი ან მეტი აქტივი ერთიანდება და მათგან ერთი ორ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში იყო საკუთრებაში, ხოლო მეორე – ნაკლები, თითოეული აქტივი დამოუკიდებლად ფასდება.

ცვლილება ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე, ანუ 2026 წლის 15 მაისიდან.

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://matsne.gov.ge/ka/document/view/6863267?publication=0

შპს კრესტონ ჯორჯია

მმართველი პარტნიორი                                                                                    დავით პაპიაშვილი

საგადასახადო აუდიტის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი                       რუსუდან ჭაბუკიანი

The post 2026 წლის მაისის თვის განმავლობაში საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობაში შესული ცვლილებები appeared first on ფინანსური აუდიტი და საგადასახადო მომსახურება.

2026 წლის 14 მაისს გამოქვეყნდა და გამოქვეყნებისთანავე ამოქმედდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ახალი №143 საჯარო გადაწყვეტილება, რომელიც ფიზიკური პირის მიერ უძრავი ქონების მიწოდების შედეგად მიღებული შემოსავლის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის საკითხებს განმარტავს. გადაწყვეტილება მიზნად ისახავს ორაზროვანი საკითხების დაზუსტებასა და ერთიანი პრაქტიკის ჩამოყალიბებას ისეთი სახის საკითხებზე როგორიცაა:

–  უძრავი ქონების მიწოდებიდან მიღებული ნამეტი შემოსავალის საშემოსავლო გადასახადის 5%-იანი და 20%-იანი განაკვეთების
გამოყენება.
–  2 წლის შემდეგ უძრავი ქონების მიწოდებისას საშემოსავლო გადასახადისგან გათავისუფლებისთვის შესაძლებლობა, ასეთ მიწოდებამდე უძრავი ქონების გაქირავების ან სხვა სახით ეკ. საქმიანობაში გამოყენების შემთხვევაში.
–   ნამეტი შემოსავლის გაანგარიშება (მოხდება თუ არა აქტივის შექმნასთან, დასრულებასთან ან გაუმჯობესებასთან უშუალოდ დაკავშირებული ხარჯების გათვალისწინება).
–  შეღავათის მიზნებისთვის 2 წლიანი ვადის გადათვლის წესი უძრავი ქონების სხვადასხვა ფორმით მიწოდებისას (მაგ. გაერთიანების ან გაყოფის შემდგომი მიწოდებისას).

უძრავი ქონების ნამეტი შემოსავლის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრისა და განთავისუფლების ზოგადი წესები

ზოგადად საგადასახადო კანონდებლობის მიხედვით ფიზიკური პირების საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის  განაკვეთია 20%, თუმცა პირის მიერ საცხოვრებელი ბინის/სახლის (მასზე დამაგრებული მიწით) მიწოდებისას მიღებული ნამეტი შემოსავლების დაბეგვრა საშემოსავლო გადასახადის 5%-იანი განაკვეთით ხორციელდება.  აღნიშნულიდან გამომდინარე ფიზიკური პირის მიერ:

1. ბინის ან სახლის რეალიზაცია ნამეტით  5%-იანი განაკვეთით იბეგრება.
2. კომერციული ფართის, ცარიელი მიწის ნაკვეთისა ან/და სხვა სახის აქტივის მიწოდება კი 20%-იანი განაკვეთით.

აღნიშნულის  მიუხედავად ნამეტი შემოსავალი შესაძლოა  სრულად განთავისუფლდეს საშემოსავლო გადასახადისგან, ქვემოთ მითითებულ შემთხვევებში:

1. ბინისა/სახლის ნამეტით რეალიზაციის შემთხვევაში გათავისუფლებისთვის საკმარისია შეძენიდან 2 წლის შემდეგ მიწოდება.
2. სხვა სახის უძრავი ქონების მიწოდების შემთხვევაში კი გათავისუფლებისთვის აუცილებელია როგორც 2 წლის შემდეგ მიწოდება, ასევე აქტივის მიწოდებამდე უკანასკნელი 2 წლის განმავლობაში მისი ეკონომიკური საქმიანობისთვის გამოყენების ფაქტის არ არსებობა.

რა ჩაითვლება „საცხოვრებელ ბინად/სახლად” და შეიძლება დაიბეგროს 5%-ით?

მიუხედავად იმისა რომ ზემოთ ხსენებული საკანონმდემბლო ნორმა საჯარო  გადაწყვეტილების გამოცემამდეც არსობდა, იყო მრავალი სახის ორაზროვნება იმასთან დაკავშირებით თუ როდის განიხილება უძრავი ქონება საცხოვრებელ ბინად/სახლად და როდის – სხვა ტიპის აქტივად, რაც ერთის მხრივ საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთზე ახდენდა გავლენას (5% თუ 20%), მეორეს მხრივ კი ე.წ. 2 წლიანი საგადასხადო შეღავათის გამოყენების შესაძლებლობაზე (მაგ. გაქირავების ფაქტის შემთხვევაში).

უძრავი ქონების ტიპის განსაზღვრისას, მნიშვნელოვანია მარეგისტრირებელი ორგანოს შესაბამისი ჩანაწერი, თუმცა საბოლოო შეფასებისთვის, გადამწყვეტია ქონების ფაქტიური ფუნქციური დანიშნულება. შესაბამისად, უძრავი ქონება მიიჩნევა საცხოვრებელ ბინად/სახლად, თუ იგი ერთობლივად აკმაყოფილებს შემდეგ კრიტერიუმებს:

ა) წარმოადგენს დამოუკიდებელ ერთეულს – შესაძლებელია მისი ინდივიდუალურად იდენტიფიცირება და რეგისტრირებულია უძრავი ქონების რეესტრში. უძრავი ქონება დამოუკიდებელ ერთეულად მიიჩნევა იმ შემთხვევაშიც, როდესაც იგი რეგისტრირებულია ერთ საკადასტრო კოდად და იმყოფება თანასაკუთრებაში, თუ საკუთრების ობიექტი თავისი დანიშნულებით წარმოადგენს ერთიან საცხოვრებელ ერთეულს;

ბ) განკუთვნილია საცხოვრებლად გამოყენებისთვის – უძრავი ქონება თავისი სტატუსითა და დანიშნულებით წარმოადგენს საცხოვრებელ ერთეულს. აღნიშნული კრიტერიუმი ვრცელდება როგორც დასრულებულ, ისე მშენებარე ობიექტებზე, თუ ობიექტი თავისი პროექტითა და ხელშეკრულებით განსაზღვრული დანიშნულებით წარმოადგენს საცხოვრებელ ბინას/სახლს. ქონების ფაქტიური ტექნიკური მდგომარეობა (მათ შორის, კარკასის მდგომარეობა, დაუმთავრებლობა, დროებითი გამოუსადეგრობა ან ავარიული მდგომარეობა) თავისთავად არ გამორიცხავს მის საცხოვრებელ ბინად/სახლად დაკვალიფიცირებას.

საცხოვრებელი ბინის/სახლის შემადგენელ ნაწილად, ასევე ჩაითვლება, მასთან ფუნქციურად დაკავშირებული დამხმარე ფართობი (მათ შორის, სხვენი, სარდაფი ან სხვა), თუ იგი უზრუნველყოფს ან აუმჯობესებს ბინის/სახლის საცხოვრებლად გამოყენების პირობებს და არ გამოიყენება დამოუკიდებელი არასაცხოვრებელი ან ეკონომიკური დანიშნულებით;

გ) უზრუნველყოფილია ან შეიძლება უზრუნველყოფილი იყოს საბაზისო საინჟინრო კომუნიკაციებით – უძრავ ქონებას აქვს ან შეიძლება ჰქონდეს წვდომა აუცილებელ საინჟინრო კომუნიკაციებთან (ელექტროენერგია, წყალი, კანალიზაცია და სხვა). აღნიშნული კრიტერიუმი ფასდება ქონების ადგილმდებარეობისა და ტიპის გათვალისწინებით და არ მოითხოვს ყველა კომუნიკაციის ერთდროულად არსებობას;

დ) არ წარმოადგენს სხვა საქმიანობის ფუნქციურ ნაწილს – უძრავი ქონება არ არის ისეთი ობიექტის განუყოფელი ნაწილი, რომელსაც თავისი არსით არ აქვს საცხოვრებელი დანიშნულება.

აქედან გამომდინარე ფიზიკური პირის მიერ ბინის ან სახლის რეალიზაცია ნამეტით (რომელიც ზემოთ ხსენებულ წინაპირობებს სრულად აკმაყოფილებს) საშემოსავლო გადასახადის 5%-იანი განაკვეთით დაიბეგრება, ხოლო ასეთი ქონების 2 წლის შემდეგ მიწოდებისას კი საშემოსავლო გადასახადისგან სრულად განთავისუფდება ასეთი ქონების უკანასკნელი 2 წლის განმავლობაში გაქირავების შემთხვევაშიც კი.

მნიშვნელოვანი დაზუსტება: საცხოვრებელი ბინის/სახლის დროებით სხვა დანიშნულებით გამოყენება (მათ შორის, გაქირავება შემოსავლის მიღების მიზნით) ან საცხოვრებელი ბინის/სახლის გამოყენება სამეწარმეო საზოგადოების რეგისტრირებულ იურიდიულ მისამართად, თავისთავად არ ცვლის მის საცხოვრებელ ხასიათს, თუ ობიექტი თავისი ტექნიკური და ფუნქციური ნიშნებით წარმოადგენს საცხოვრებელ ერთეულს. აგრეთვე, მიუხედავად ობიექტის ტიპისა, მეწარმე ფიზიკური პირის მიერ სამეწარმეო საქმიანობის ფარგლებში აქტივის მიწოდება, არ განიხილება საცხოვრებელი ბინის/სახლის რეალიზაციად, თუ ასეთი მიწოდება ხორციელდება სისტემატური და ორგანიზებული საქმიანობის ფარგლებში.

ამასთან მშენებარე ბინის/სახლის მიწოდება – მშენებარე ბინა/სახლი განიხილება საცხოვრებელ ბინად/სახლად, თუ იგი თავისი პროექტითა და დანიშნულებით წარმოადგენს საცხოვრებელ ერთეულს და შემძენს გადაეცემა მისი საცხოვრებლად გამოყენებისთვის საჭირო ყველა ძირითადი უფლება, მიუხედავად იმისა, დასრულებულია თუ არა ობიექტის მშენებლობა ან მიღებულია თუ არა იგი ექსპლუატაციაში.

რა ჩაითვლება „სხვა აქტივად” და შეიძლება დაიბეგროს 20%-ით ?

საჯარო გადაწყვეტილების მიხედვით სხვა სახის აქტივად ითვლება ქვემოთ მითითებული ქონება, რაც იმაზე მიანიშნებს რომ ასეთი აქტივის ნამეტით რეალიზაცია საშემოსავლო გადასახადის 20%-იანი განაკვეთით უნდა დაიბეგროს, ხოლო 2 წლის შემდეგ მიწოდების შემთხვევაში კი საშემოსავლო გადასახადისგან განთავისუფლებლება მაინც არ მოხდება თუ აქტივი უკანასკნელი 2 წლის განმავლობაში ეკ. საქმიანობაში გამოიყენებოდა.

საჯარო გადაწყვეტილების მიხედვით ასეთ აქტივებს მიეკუთვნება:

1. სასტუმროს ინფრასტრუქტურის ფარგლებში არსებული ფართობის მიწოდება – სასტუმროს ნომერი, როგორც წესი, წარმოადგენს სასტუმროს ინფრასტრუქტურის ნაწილს, გამოიყენება დროებითი განთავსებისთვის, ფუნქციონირებს მხოლოდ სასტუმროს სისტემის ფარგლებში, რის გამოც, იგი არ განიხილება საცხოვრებელ ბინად, მიიჩნევა სხვა აქტივად. გამოდის რომ ასეთი აპარტამენტის 10 წლის შემდეგ მიწოდების შემთხვაშიც კი, საშემოსავლო გადასახადის 20%-იანი განაკვეთით დაბეგვრა მაინც მოხდება, თუ ქონების გაყიდვამდე უკანასკნელი 2 წლის განმავლობაში გაქირავების ფაქტის დადგენა მოხდება.
2. სამეწარმეო საქმიანობის ფარგლებში უძრავი ქონების მიწოდება – გადაწყვეტილების მიხედვით თუ პირს წინასწარ აქვს განსაზღვრული ბინის ან სახლის სამეწარმეო საქმიანობის ფარგლებში მიწოდება, ასეთი ქონება ბინად/სახლად არ განიხილება და მისი დაბეგვრა იმავე ფორმით მოხდება როგორც არასაცხოვრებელი უძრავი ქონების (მაგ. კომერციული ფართის) დაბეგვრა ხდება. აღნიშნული გულისხმობს ასეთი ბინისა და სახლის 20%-იანი განაკვეთით დაბეგვრას და 2 წელის შემდგომი მიწოდების შემთხვევაშიც გადასახადისგან გათავისუფლების გამორიცხვას, თუ ასეთი ქონების ეკ. საქმიანობაში გამოყენების ფაქტი დადასტურდება.
3. წინარე ხელშეკრულებით მიღებული უფლების მიწოდება – მხოლოდ წინარე ნასყიდობის ხელშეკრულებით მიღებული ბინის შეძენის უფლების, ასეთივე ხელშერკულებით მიწოდებისას, მიწოდების საგანი არის უფლება და არა უძრავი ქონება. შესაბამისად საჯარო გადაწყვეტილების მიხედვით ოპერაცია არ განიხილება საცხოვრებელი ქონების მიწოდებად, რაც გულისხმობს მისი 20%-იანი განაკვეთით დაბეგვრას (განთვისუფლების არ არსებობის შემთხვევაში). აღსანიშნავია რომ აღნიშნული მიდგომა არ გამოიყენება მშენებარე ფორმით რეგისტრირებული ბინის/სახლის მიწოდების მიმართ.
4. სხვა სახის არასაცხოვრებელი უძრავი ქონების მიწოდება – მაგ. კომერციული ფართი, სასაწყობო ფართი და სხვა.

რა ითვლება უძრავი ქონების რეალიზაციიდან მიღებულ ნამეტ შემოსავლად?

გამოცემული საჯარო გადაწყვეტილების მიხედვით ნამეტი შემოსავალი აღნიშნული ოპერაციების შემთხვევაში განისაზღვრება აქტივის მიწოდების ფასსა და მისი შეძენის ფასს შორის სხვაობით. ამასთან დამატებით ზუსტდება რომ ნამეტის განსაზღვრისას შეძენის ფასში გაითვალისწინება აქტივის შეძენასთან, შექმნასთან, დასრულებასთან ან გაუმჯობესებასთან უშუალოდ დაკავშირებული და დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯები, რომლებიც ზრდის აქტივის ღირებულებას. აქტივის უსასყიდლოდ მიღების შემთხვევაში, მისი შეძენის ფასად მიიჩნევა აქტივის საბაზრო ღირებულება მისი მიღების მომენტში.

როგორ განისაზღვრება 2-წლიანი ფლობის ვადა სპეციფიკურ შემთხვევებში?

საკუთარი ძალებით აშენებული საცხოვრებელი ბინის/სახლის მიწოდება – საკუთარი ძალებით აშენებული საცხოვრებელი ბინის/სახლის მიწოდებისას, ფლობის ვადა აითვლება იმ მომენტიდან, როდესაც იგი დარეგისტრირდა როგორც უძრავი ქონება. მაგალითად, თუ პირმა თავად ააშენა საცხოვრებელი ბინა/სახლი და მალევე გაყიდა, ნამეტი შემოსავალი 5%-ით დაიბეგრება, ხოლო თუ 2 წელი გასულია საკუთრების წარმოშობიდან – საერთოდ გათავისუფლდება.

მიწის სანაცვლოდ მიღებული საცხოვრებელი ბინის/სახლის მიწოდება – თუ ფიზიკურმა პირმა მიწის სანაცვლოდ მიიღო უძრავი ქონება, რომელიც აკმაყოფილებს საცხოვრებელი ბინის/სახლის კრიტერიუმებს და შემდგომ განახორციელა მისი მიწოდება, შეძენის ფასად მიიჩნევა მიწის საბაზრო ღირებულება მისი გადაცემის მომენტში. ამასთანავე, მიწის სანაცვლოდ მიღებული ბინის/სახლის გაყიდვისას 2-წლიანი ვადა არ უნდა აითვალოს მიწის შეძენის დღიდან, რადგან ბინა/სახლი ახალი აქტივია და მისი ფლობის ვადა აითვლება იმ დღიდან, როცა მასზე საკუთრება წარმოიშვა.

მემკვიდრეობის შემთხვევაში კანონი საშუალებას აძლევს ახალ მესაკუთრეს დაამატოს წინა მესაკუთრის ფლობის პერიოდი. კერძოდ, აქტივის საკუთრებაში ფლობის 2-წლიანი ვადის ათვლის მიზნისთვის, გაითვალისწინება ფიზიკური პირის მიერ და იმ მამკვიდრებლის/მჩუქებლის საკუთრებაში ფლობის ვადა ჯამურად, რომლის I რიგის მემკვიდრეც არის ეს ფიზიკური პირი. შესაბამისად, შესაძლებელია I რიგის მემკვიდრემ ქონება მიღებიდან მალევე გაყიდოს და მაინც ისარგებლოს შეღავათით, თუ მამკვიდრებელი და მემკვიდრე, ჯამურად მას ორ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ფლობდნენ.

აქტივის გაყოფა ან გაერთიანება – კანონი პირდაპირ მიუთითებს, რომ მარეგისტრირებელ ორგანოში უფლებრივად ერთ საგნად რეგისტრირებული აქტივის გაყოფის შემთხვევაში მიღებული აქტივის საკუთრებაში ფლობის 2-წლიანი ვადა აითვლება გაყოფამდე არსებული აქტივის საკუთრებაში ფლობის თარიღიდან. ამასთან, თუ ორი ან მეტი აქტივი ერთიანდება და მათგან ერთი ორ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში იყო საკუთრებაში, ხოლო მეორე – ნაკლები, თითოეული აქტივი დამოუკიდებლად ფასდება.

The post ფიზიკური პირის მიერ ბინისა და სახლის რეალიზაციიდან მიღებული ნამეტი შემოსავლის დაბეგვრასთან დაკავშირებით საჯარო გადაწყვეტილება გამოიცა appeared first on ფინანსური აუდიტი და საგადასახადო მომსახურება.

Kreston Georgia აგრძელებს საგადასახადო კანონმდებლობაში შესული ცვლილებებისა და სიახლეების მიმოხილვას. ამჯერად გთავაზობთ 2026 წლის მარტის და აპრილის თვეებში შესული საკანონმდებლო სიახლეების მიმოხილვას.

სარჩევი

1. ცვლილებები საქართველოს საგადასახადო კოდექსში

1.1. აქციზის განაკვეთების ზრდა ავტომობილების იმპორტისა და მიწოდებისას

1.2. სისხლის დონორის ანაზღაურება კვლავ გათავისუფლდა საშემოსავლო გადასახადისგან

1.3. ცვლილება საგადასახადო ორგანოს მიერ ინფორმაციის მოთხოვნის უფლებებში

2. ცვლილებები საქართველოს ფინანსთა მინისტრისა და შემოსავლების სამსახურის უფროსის ბრძანებებში

2.1. ცვლილება RS.GE-ის ავტორიზებული გვერდის მართვისა წესში

2.2. საინვესტიციო ოქროს სტატუსის დადგენის კრიტერიუმები და წესი

1. ცვლილებები საქართველოს საგადასახადო კოდექსში

1.1. აქციზის განაკვეთების ზრდა ავტომობილების იმპორტისა და მიწოდებისას

2026 წლის 1 აპრილს გამოქვეყნდა საქართველოს კანონი N1477-Vმს-XIმპ, რის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსში და მნიშვნელოვნად შეიცვლა საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურის 8703 სასაქონლო პოზიციით გათვალისწინებული მსუბუქი ავტომობილების აქციზის განაკვეთები, კერძოდ კი მნიშვნელოვნად გაიზარდა 2 წელზე უფრო ძველი ავტომობილების იმპორტისა და მწარმოებლის მიერ მიწოდებისას დაწესებული აქციზის განაკვეთები.

აქციზის ახალი განაკვეთები განისაზღვრა შემდეგნაირად:

1. 0–6 წლის მსუბუქი ავტომობილების აქციზის გადასახადი შეადგენს:

• 1.50 ლარს / 1 სმ³ ძრავის მოცულობაზე;
• მარჯვენასაჭიანი (ან გადატანილი საჭის მქონე) ავტომობილების შემთხვევაში – აქციზის განაკვეთი 3-ჯერ მეტია;
• მარცხენასაჭიანი ჰიბრიდული მსუბუქი ავტომობილის შემთხვევაში აქციზის განაკვეთი 60%-ით მცირდება.

2. 6 წელზე მეტი ასაკის მსუბუქი ავტომობილების აქციზის გადასახადი შეადგენს:

• 4.50 ლარს / 1 სმ³ ძრავის მოცულობაზე;
• მარჯვენასაჭიანი (ან გადატანილი საჭის მქონე) ავტომობილების შემთხვევაში – აქციზის განაკვეთი 3-ჯერ მეტია.

3. ელექტროძრავიანი მსუბუქი ავტომობილისთვის, რომელსაც საჭე მარჯვენა მხარეს აქვს ან გადატანილი აქვს, აქციზის განაკვეთი ფიქსირებულია და შეადგენს 3 000 ლარს.

აღნიშნულიდან გამომდინარე საგადასახადო კოდექსის ახალი რედაქციით განსაზღვრული განაკვეთები მსუბუქი ავტომობილების იმპორტისა და მიწოდების ოპერაციებზე (მწარმოებლის შემთხვევაში) უმეტესობა შემთხვევაში მნიშვნელოვნად გაზრდილია, გარდა 0-2 წლის ავტომანქანების შემთხვევისა (სადაც აქციზის განაკვეთის ოდენობა არ იცვლება) და ელექტროძრავიანი მარჯვენასაჭიანი ავტომობილებისა სადაც განაკვეთი ექვემდებარება შემცირებას.

ძველი აქციზის წესები კვლავ ვრცელდება იმ ავტომობილებზე, რომლებიც 2026 წლის 2 აპრილამდე:

• უკვე იყვნენ ტრანსპორტირების პროცესში და ეს დასტურდება შესაბამისი დოკუმენტით (კონოსამენტი, CMR თუ სხვა);
• რეგისტრაციის პროცესი უკვე დაწყებული იყო. კერძოდ, ავტომობილის საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მონაცემთა ავტომატიზებულ ბაზაში რეგისტრაცია/ასახვა ან გადამზიდავ სატრანსპორტო საშუალებაზე საქონლისა და სატრანსპორტო საშუალების აღრიცხვის მოწმობის/რკინიგზის ელექტრონული აღრიცხვის მოწმობის გამოწერა 2026 წლის 2 აპრილამდე განხორციელდა.

მსუბუქი ავტომობილის წლოვანება განისაზღვრება, როგორც სხვაობა დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების წელსა და მსუბუქი ავტომობილის გამოშვების წელს შორის, ხოლო იმპორტის შემთხვევაში – სხვაობა საბაჟო დეკლარაციის რეგისტრაციის წელსა და მსუბუქი ავტომობილის გამოშვების წელს შორის.

ცვლილება ამოქმედდა 2026 წლის 2 აპრილიდან.

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://matsne.gov.ge/ka/document/view/6826443?publication=0

1.2.  სისხლის დონორის ანაზღაურება კვლავ გათავისუფლდა საშემოსავლო გადასახადისგან

2026 წლის 1 აპრილს გამოქვეყნდა საქართველოს კანონი N1475-Vმს-XIმპ, რის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსში. კერძოდ კი, სსკ-ის 82-ე მუხლის პირველ ნაწილს, რომელიც ადგენს საშემოსავლო გადასახადის შეღავათებს, დაემატა „კ¹“ ქვეპუნქტი და საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრისაგან გათავისუფლდა 2030 წლის 1 აპრილამდე ფიზიკური პირის (დონორის) მიერ სისხლის ან სისხლის კომპონენტის გაღებისთვის გაცემული ფულადი ანაზღაურება.

აქვე შეგახსენებთ, რომ ფიზიკური პირისათვის (დონორისათვის) გაღებული სისხლის საკომპენსაციო კვებისათვის გაცემული თანხა ადრეც თავისუფლდებოდა საშემოსავლო გადასახადისგან, სსკ-ის 82-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის „კ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, თუმცა აღნიშნული პუნქტი 2025 წლის 1 ოქტომბრიდან ამოღებულ იქნა სსკ-დან, „ადამიანის სისხლის და მისი კომპონენტების ხარისხისა და უსაფრთხოების შესახებ“ კანონში განსახორციელებელი ცვლილებიდან გამომდინარე.

შესაბამისად, განხორციელებული ცვლილების შედეგად, სსკ-ით კვლავ აღდგა და 2030 წლის 1 აპრილამდე ამოქმედდა 2025 წლის 1 ოქტომბრამდე არსებული მიდგომა სისხლის/სისხლის კომპონენტის დონორებისთვის გაცემული ფულადი ანაზღაურების საშემოსავლო გადასახადისგან გათავისუფლების თაობაზე.

ცვლილება ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე,  ანუ 2026 წლის 1 აპრილიდან.

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://matsne.gov.ge/ka/document/view/6825336?publication=0

1.3.  ცვლილება საგადასახადო ორგანოს მიერ ინფორმაციის მოთხოვნის უფლებებში

2026 წლის 6 აპრილს გამოქვეყნდა საქართველოს კანონი N1456-Vმს-XIმპ, რის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსში. კერძოდ კი, სსკ-ის 70-ე მუხლს, რომელიც ადგენს საგადასახადო ორგანოს მიერ ინფორმაციის მოთხოვნის უფლების წესს, დაემატა „3⁷“ ნაწილი, რომლის მიხედვითაც:

• საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო შემოწმებისას (ამ შემოწმების ფარგლებში) ან საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულების შესაბამისად სხვა სახელმწიფოს კომპეტენტური (უფლებამოსილი) ორგანოს მიმართვის საფუძველზე ფაქტორინგული კომპანიისა და ფაქტორინგული პლატფორმისგან გამოითხოვოს პირის შესახებ „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 52​⁸ მუხლით გათვალისწინებული კონფიდენციალური ინფორმაცია. ამ ინფორმაციას საგადასახადო ორგანო გამოითხოვს სასამართლო გადაწყვეტილების საფუძველზე, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით, გარდა ამ მუხლის 3​¹ ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა.

აღნიშნული ცვლილება განპირობებულია „ფაქტორინგის შესახებ“ საქართველოს კანონში დაგეგმილი ცვლილებით გათვალისწინებული ფაქტორინგის მარეგულირებელი ჩარჩოს იმპლემენტაციის ხელშეწყობის მიზნით.

ცვლილება ამოქმედდება 2027 წლის 1 იანვრიდან.

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://matsne.gov.ge/ka/document/view/6823074?publication=0

2. ცვლილებები საქართველოს ფინანსთა მინისტრისა და შემოსავლების სამსახურის უფროსის ბრძანებებში

2.1. ცვლილება RS.GE-ის ავტორიზებული გვერდის მართვისა წესში

2026 წლის 2 მარტს გამოქვეყნდა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის N61 ბრძანება, რის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ ფინანსთა მინისტრის N996 ბრძანებით დამტკიცებულ ინსტრუქციაში.
განხორციელებული ცვლილების თანახმად შემოსავლების სამსახურის ავტორიზებული მომხმარებლის გვერდის (eservices.rs.ge) პაროლის აღდგენის, აგრეთვე აღნიშნულ გვერდზე საკონტაქტო ტელეფონის ნომრის ცვლილების მოთხოვნით მომართვის უფლება, იმ პირის შემთხვევაში (გარდა ინდივიდუალური მეწარმისა) რომლის რეგისტრაციას ახორციელებს სსიპ – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო და რომელსაც ჰყავს ერთზე მეტი ხელმღვანელობის/წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მქონე პირი, განესაზღვრა მხოლოდ სსიპ – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ავტორიზებული მომხმარებლის გვერდის მართვაზე უფლებამოსილ ხელმძღვანელ პირს.
აღნიშნული ხელმღვანელობის/წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მქონე პირის შესახებ ინფორმაცია სსიპ – შემოსავლების სამსახურს მიეწოდება სსიპ – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ.
ცვლილება ამოქმედდა გამოქვეყნებიდან 30-ე დღეს, ანუ 2026 წლის 31 მარტიდან.

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:
https://matsne.gov.ge/ka/document/view/6793940?publication=0

2.2. საინვესტიციო ოქროს სტატუსის დადგენის კრიტერიუმები და წესი

2026 წლის 13 მარტს გამოქვეყნდა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ახალი N72 ბრძანება „საინვესტიციო ოქროს სტატუსის დადგენის დამატებითი კრიტერიუმებისა და წესის, აგრეთვე საინვესტიციო ოქროს შესაბამისი ოქროს მონეტების სიის დამტკიცების შესახებ“. ხოლო, 2026 წლის 6 აპრილს აღნიშნულ ბრძანებაში ამოქმედდა ცვლილება ფინანსთა მინისტრის N105 ბრძანების საფუძველზე.

როგორც მოგეხსენებათ, სსკ-ის 157-ე მუხლის „წ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საინვესტიციო ოქრო ეს არის არანაკლებ 995/1000 სინჯის ოქროს ზოდი ან ფირფიტა, აგრეთვე არანაკლებ 900/1000 სინჯის ოქროსგან დამზადებული ოქროს მონეტა, რომელიც გამოშვებულია 1800 წლის შემდეგ და გამოშვების ქვეყანაში ფულად-საგადახდო საშუალებად გამოიყენება/გამოიყენებოდა. ამავე ნორმის თანახმად, საინვესტიციო ოქროს სტატუსის დადგენის დამატებითი კრიტერიუმები და წესი, აგრეთვე იმ ოქროს მონეტების სია, რომლებიც აკმაყოფილებს საინვესტიციო ოქროს კრიტერიუმებს, განისაზღვრება საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით.

აქვე შეგახსენებთ, რომ სსკ-ის 173-ე მუხლის „უ¹“ ქვეპუნქტის მიხედვით, 2026 წლის 1 იანვრიდან დღგ-გან გათავისუფლდა  საინვესტიციო ოქროს იმპორტი.

ფინანსთა მინისტრის ახალი ბრძანების  საფუძველზე განისაზღვრა:

ა) საინვესტიციო ოქროს სტატუსის დადგენის დამატებითი კრიტერიუმები და წესი;

ბ) იმ ოქროს მონეტების სია, რომლებიც აკმაყოფილებს საინვესტიციო ოქროს კრიტერიუმებს.

საინვესტიციო ოქროდ განიხილება:

ა) არანაკლებ 995/1000 სინჯის ოქროს ზოდი ან ფირფიტა, რომლის წონა ერთ გრამზე მეტია;

ბ) არანაკლებ 900/1000 სინჯის ოქროსგან დამზადებული ოქროს მონეტა:

ბ.ა) რომელიც გამოშვებულია 1800 წლის შემდეგ;

ბ.ბ) რომელიც გამოშვების ქვეყანაში გამოიყენება ან გამოყენებული იყო ფულად-საგადახდო საშუალებად;

ბ.გ) რომლის საბაზრო ფასი 80 პროცენტზე მეტით არ აღემატება ამ მონეტაში არსებული ოქროს საბაზრო ღირებულებას.

ამასთან, ახალი ბრძანების  საფუძველზე ასევე განისაზღვრა საინვესტიციო ოქროს იმპორტში დეკლარირებისას, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 173-ე მუხლის „უ​¹“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საგადასახადო შეღავათის გამოყენების მიზნით აუცილებლად  წარსადგენი დოკუმენტებისა და ინფორმაციის ჩამონათვალი. აღნიშნული დოკუმენტაცია მოიცავს, მათ შორის, ASSAY სერტიფიკატს, ინვოისს ან ხელშეკრულებას, სადაც მითითებული იქნება ოქროს ზოდის/ფირფიტის სერიული ნომერი, სინჯის აღმნიშვნელი დამღა, წონა და სხვა აუცილებელი ინფორმაცია. დოკუმენტების სრული ჩამონათვალი შეგიძლიათ იხილოთ თანდართულ ბმულზე.

ახალი ბრძანება ძალაში შევიდა გამოქვეყნებისთანავე და მისი მოქმედება გავრცელდა 2026 წლის 1 იანვრიდან წარმოშობილ სამართლებრივ ურთიერთობებზე.

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://matsne.gov.ge/ka/document/view/6810516?publication=0

https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/6832644?publication=0

შპს კრესტონ ჯორჯია

მმართველი პარტნიორი                                                                                    დავით პაპიაშვილი

საგადასახადო აუდიტის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი                       რუსუდან ჭაბუკიანი

The post 2026 წლის მარტისა და აპრილის თვეების განმავლობაში საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობაში შესული ცვლილებები appeared first on ფინანსური აუდიტი და საგადასახადო მომსახურება.

2026 წლის 1 აპრილს გამოქვეყნდა საქართველოს კანონი N1477-Vმს-XIმპ, რის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსში და მნიშვნელოვნად შეიცვლა საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურის 8703 სასაქონლო პოზიციით გათვალისწინებული მსუბუქი ავტომობილების აქციზის განაკვეთები, კერძოდ კი მნიშვნელოვნად იზრდება 2 წელზე უფრო ძველი ავტომობილების იმპორტისა და მწარმოებლის მიერ მიწოდებისას დაწესებული აქციზის განაკვეთები. 

როგორ იცვლება აქციზის განაკვეთები მსუბუქ ავტომობილებზე?

ცვლილება ამოქმედდა 2026 წლის 2 აპრილიდან და აქციზის ახალი განაკვეთები განისაზღვრა შემდეგნაირად:

1. 0–6 წლის მსუბუქი ავტომობილების აქციზის გადასახადი შეადგენს:

• 1.50 ლარს / 1 სმ³ ძრავის მოცულობაზე;
• მარჯვენასაჭიანი (ან გადატანილი საჭის მქონე) ავტომობილების შემთხვევაში – აქციზის განაკვეთი 3-ჯერ მეტია;
• მარცხენასაჭიანი ჰიბრიდული მსუბუქი ავტომობილის შემთხვევაში აქციზის განაკვეთი 60%-ით მცირდება.

2. 6 წელზე მეტი ასაკის მსუბუქი ავტომობილების აქციზის გადასახადი შეადგენს:

• 4.50 ლარს / 1 სმ³ ძრავის მოცულობაზე;
• მარჯვენასაჭიანი (ან გადატანილი საჭის მქონე) ავტომობილების შემთხვევაში – აქციზის განაკვეთი 3-ჯერ მეტია.

3. ელექტროძრავიანი მსუბუქი ავტომობილისთვის, რომელსაც საჭე მარჯვენა მხარეს აქვს ან გადატანილი აქვს, აქციზის განაკვეთი ფიქსირებულია და შეადგენს 3 000 ლარს.

აღნიშნულიდან გამომდინარე საგადასახადო კოდექსის ახალი რედაქციით განსაზღვრული განაკვეთები მსუბუქი ავტომობილების იმპორტისა და მიწოდების ოპერაციებზე (მწარმოებლის შემთხვევაში) უმეტესობა შემთხვევაში მნიშვნელოვნად გაზრდილია, გარდა 0-2 წლის ავტომანქანების შემთხვევისა (სადაც აქციზის განაკვეთის ოდენობა არ იცვლება) და ელექტროძრავიანი მარჯვენასაჭიანი ავტომობილებისა სადაც განაკვეთი ექვემდებარება შემცირებას.

რა შემთხვევაში იმოქმედებს ძველი აქციზის განაკვეთები მსუბუქი ავტომობილების იმპორტისას?

ძველი აქციზის წესები კვლავ ვრცელდება იმ ავტომობილებზე, რომლებიც 2026 წლის 2 აპრილამდე: 

• უკვე იყვნენ ტრანსპორტირების პროცესში და ეს დასტურდება შესაბამისი დოკუმენტით (კონოსამენტი, CMR თუ სხვა);
• რეგისტრაციის პროცესი უკვე დაწყებული იყო. კერძოდ, ავტომობილის საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მონაცემთა ავტომატიზებულ ბაზაში რეგისტრაცია/ასახვა ან გადამზიდავ სატრანსპორტო საშუალებაზე საქონლისა და სატრანსპორტო საშუალების აღრიცხვის მოწმობის/რკინიგზის ელექტრონული აღრიცხვის მოწმობის გამოწერა 2026 წლის 2 აპრილამდე განხორციელდა.

როგორ მოხდება ავტომობილების წლოვანების განსაზღვრა ახალი განაკვეთის განსაზღვრის მიზნით?

მსუბუქი ავტომობილის წლოვანება განისაზღვრება, როგორც სხვაობა დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების წელსა და მსუბუქი ავტომობილის გამოშვების წელს შორის, ხოლო იმპორტის შემთხვევაში – სხვაობა საბაჟო დეკლარაციის რეგისტრაციის წელსა და მსუბუქი ავტომობილის გამოშვების წელს შორის.

ცვლილება  ამოქმედდა 2026 წლის 2 აპრილიდან

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ მითითებულ ბმულზე:

https://infohub.rs.ge/ka/workspace/document/08f99c5d-74ab-4bae-94c6-0357cb9f8bdb

The post მსუბუქი ავტომობილების იმპორტისა და მიწოდებისას დაწესებული აქციზის განაკვეთები მნიშვნელოვნად გაიზარდა appeared first on ფინანსური აუდიტი და საგადასახადო მომსახურება.

Kreston Georgia აგრძელებს საგადასახადო კანონმდებლობაში შესული ცვლილებებისა და სიახლეების მიმოხილვას. ამჯერად გთავაზობთ 2026 წლის თებერვლის თვეში შესული საკანონმდებლო სიახლეების მიმოხილვას.

სარჩევი

1. ცვლილებები საქართველოს ფინანსთა მინისტრისა და შემოსავლების სამსახურის უფროსის ბრძანებებში

1.1. ცვლილება აქციზური მარკით ნიშანდებული აქციზური ნაწარმის ჩამოწერის წესში

1.2. ცვლილებები სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმებთან (მიკრო, მცირე, ფიქსირებული) დაკავშირებით

1.3. ცვლილება საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციების შესახებ ინფორმაციის წარდგენის წესში

1.4. გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის  პირისთვის დაბრუნების წესი

1.5. დღგ-ის სავალდებულო რეგისტრაციის ვალდებულების დარღვევისას ჯარიმისგან გათავისუფლების ვადების გაფართოება

1. ცვლილებები საქართველოს ფინანსთა მინისტრისა და შემოსავლების სამსახურის უფროსის ბრძანებებში

1.1. ცვლილება აქციზური მარკით ნიშანდებული აქციზური ნაწარმის ჩამოწერის წესში

2026 წლის 5 თებერვალს გამოქვეყნდა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებები N33 და N34, რის საფუძველზეც ცვლილებები შევიდა „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ ფინანსთა მინისტრის N996 ბრძანებით დამტკიცებულ ინსტრუქციაში და ასევე, „მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, აღიარებული საგადასახადო დავალიანების დაფარვის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებების განხორციელების, სამართალდარღვევათა საქმისწარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“ ფინანსთა მინისტრის N994 ბრძანებით დამტკიცებულ ინსტრუქციაში. განხორციელებული ცვლილება ეხება აქციზური მარკით ნიშანდებული აქციზური ნაწარმის ჩამოწერას.

კერძოდ, ცვლილების შედეგად, N994 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 32-ე მუხლს, რომელიც ადგენს სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ჩამოწერის პროცედურას, დაემატა შემდეგი შინაარსის მე-6 და მე-7 პუნქტები:

„6. მწარმოებლის მიერ საქართველოში წარმოებული აქციზური მარკით ნიშანდებული აქციზური ნაწარმის ჩამოწერა ხორციელდება ადგილზე გასვლით და სრულდება სრული განადგურებით.

7. ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში მწარმოებლის მიერ აქციზური მარკით ნიშანდებული, საქართველოში წარმოებული აქციზური ნაწარმის ჩამოწერისას, საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირის მიერ ადგილზე გასვლით დათვალიერებას ექვემდებარება ამ წესის დანართ №24-ში მითითებული აქციზური ნაწარმის საერთო რაოდენობის არანაკლებ 2% შერჩევით. შერჩევა ხორციელდება უდიდესი შეფუთვის აქციზური ნაწარმის ყუთის, ხოლო თითოეული ყუთიდან – აქციზური ნაწარმის არანაკლებ 2% ოდენობის უმცირესი შეფუთვის მიხედვით.“

აღნიშნული ცვლილებიდან გამომდინარე, შესაბამისი კორექტირებები განხორციელდება „სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ჩამოწერის დოკუმენტში“ (დანართი №24) და განცხადებაში „სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ჩამოწერის დადასტურების შესახებ“ (დანართი №23).

გარდა ამისა, ცვლილება შეეხო N996 ბრძანებით დამტკიცებულ ინსტრუქციას, კერძოდ ინსტრუქციის 81​2 მუხლს, რომელიც განსაზღვრავს შერჩეული პირის მიერ აქციზური საქონლის სავალდებულო ნიშანდების/არააქციზური საქონლის სავალდებულო მარკირების განხორციელებისას მეწარმე სუბიექტებისა და შერჩეული პირის უფლება-მოვალეობებს, დაემატა 5​1 პუნქტი, ხოლო ინსტრუქციის 112-ე მუხლს – „გარდამავალი დებულებები“, დაემატა 191 პუნქტი, რომელთა მიხედვითაც, მწარმოებლის მიერ აქციზური მარკით ნიშანდებული, საქართველოში წარმოებული აქციზური ნაწარმის ჩამოწერისას, აქციზური მარკები ითვლება უტილიზებულად და არ ექვემდებარება აქციზით დაბეგვრას. ხოლო 2025 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ აგვისტომდე, სრული განადგურების ფორმით ჩამოწერილ, საქართველოში წარმოებულ აქციზურ ნაწარმზე, მწარმოებლის მიერ ნიშანდებული აქციზური მარკები, მწარმოებლის მიერ შემოსავლების სამსახურისათვის წარდგენილ განცხადებაში მითითებული სერიული ნომრებით/სერიული ნომრების დიაპაზონით, ითვლება უტილიზებულად და არ ექვემდებარება აქციზით  დაბეგვრას.

ცვლილება ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე, ანუ 2026 წლის 5 თებერვლიდან.

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://matsne.gov.ge/document/view/6777909?publication=0

https://matsne.gov.ge/document/view/6777928?publication=0

1.2. ცვლილებები სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმებთან (მიკრო, მცირე, ფიქსირებული) დაკავშირებით

2026 წლის 6 თებერვალს გამოქვეყნდა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის N38 ბრძანება, რის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების გამოყენების შესახებ“ ფინანსთა მინისტრის N999 ბრძანებით დამტკიცებულ ინსტრუქციაში. ცვლილება შეეხო, როგორც მიკრო და მცირე ბიზნესის სტატუსი მქონე პირებს, ასევე ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსის მქონე პირებს. წარმოგიდგენთ თითოეულ ცვლილებას დეტალურად:

• ცვლილებამდე არსებული რეგულაციით, თუ მიკრო ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირის ჯამური ერთობლივი შემოსავალი გადააჭარბებდა 30’000 ლარს ან იგი დაიწყებდა დაქირავებული პირის შრომის გამოყენებას, მას უფლება ქონდა ამ მომენტის დადგომიდან 15 დღის ვადაში საგადასახადო ორგანოსთვის მიემართა მცირე ბიზნესის სტატუსის მიღების მიზნით  და ასეთ შემთხვევაში, მის მიერ მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭებამდე პერიოდში მიღებული შემოსავალი ექვემდებარება დაბეგვრას მიკრო ბიზნესისთვის დადგენილი წესის შესაბამისად. ხოლო, აღნიშნული 15 დღიანი ვადის დარღვევის და შესაბამისად, ამ უფლების არგამოყენების შემთხვევაში მას ავტომატურად უუქმდებოდა მიკრო ბიზნესის სტატუსი და მის მიერ საანგარიშო წლის განმავლობაში მიღებული შემოსავალი ექვემდებარებოდა საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას საერთო წესით.

ცვლილების შედეგად, თუნდაც ზემოხსენებული 15 დღიანი ვადის დარღვევის შემთხვევაშიც, ფიზიკურ პირს რჩება შესაძლებლობა, რომ მიმართოს საგადასახადო ორგანოს მცირე ბიზნესის სტატუსის მიღების მიზნით და კალენდარული წლის მთლიანი შემოსავალი არ დაიბეგროს საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას საერთო წესით. კერძოდ, თუ მიმდინარე საგადასახადო წელს მიკრობიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირის ჯამური ერთობლივი შემოსავალი (აღნიშნული არ ეხება საქართველოს მთავრობის N415 დადგენილებით განსაზღვრული საქმიანობის სახეების მიხედვით მიღებულ შემოსავალს ან განსაზღვრული შემოსავლის სახეებს, რომელიც არ გაითვალისწინება აღნიშნული ზღვრის გაანგარიშებისას):

ა) გადააჭარბებს 30 000 ლარს ან იგი დაიწყებს დაქირავებული პირის შრომის გამოყენებას და ამ მომენტის დადგომიდან 15 დღის ვადაში საგადასახადო ორგანოს მიმართავს მცირე ბიზნესის სტატუსის მიღების მიზნით, ფიზიკურ პირს გაუუქმდება მიკრობიზნესის სტატუსი და მიენიჭება მცირე ბიზნესის სტატუსი გადაჭარბების დღიდან ან დაქირავებული პირის შრომის გამოყენების დაწყების დღიდან და მის მიერ მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭებამდე პერიოდში მიღებული შემოსავალი დაექვემდებარება დაბეგვრას მიკრობიზნესისთვის დადგენილი წესის შესაბამისად;

ბ) გადააჭარბებს 30 000 ლარს ან იგი დაიწყებს დაქირავებული პირის შრომის გამოყენებას და ამ მომენტის დადგომიდან 15 დღის ვადის გასვლის შემდეგ საგადასახადო ორგანოს მიმართავს მცირე ბიზნესის სტატუსის მიღების მიზნით, ფიზიკურ პირს მიენიჭება მცირე ბიზნესის სტატუსი მიმართვის დღიდან და მის მიერ მიმდინარე წლის დასაწყისიდან მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭებამდე პერიოდში მიღებული შემოსავალი დაექვემდებარება საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას საერთო წესით;

გ) არ გადააჭარბებს 30 000 ლარს და საგადასახადო ორგანოს მიმართავს მცირე ბიზნესის სტატუსის მიღების მიზნით, ფიზიკურ პირს მიენიჭება მცირე ბიზნესის სტატუსი მიმართვის დღიდან და მის მიერ მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭებამდე პერიოდში მიღებული შემოსავალი დაექვემდებარება დაბეგვრას მიკრობიზნესისთვის დადგენილი წესის შესაბამისად.

• დაზუსტდა, რომ მიკრობიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირი ვალდებულია საგადასახადო დოკუმენტების შენახვა უზრუნველყოს 3 წლის ვადით, ნაცვლად 6 წლისა, როგორც ეს ინსტრუქციის ცვლილებამდე არსებული რედაქციით იყო განსაზღვრული. ეს ვადა აითვლება იმ საგადასახადო პერიოდის კალენდარული წლის დასრულებიდან, რომლის საგადასახადო ვალდებულების დადგენისთვისაც იგი არის აუცილებელი.
• ცვლილების შედეგად, მცირე ბიზნესის სტატუსი პირს მიენიჭება საგადასახადო ორგანოსთვის მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭების თაობაზე განცხადებით მიმართვის დღიდან, ნაცვლად განცხადებით მიმართვის თვის მომდევნო თვის პირველი რიცხვიდან, როგორც ეს ინსტრუქციის ცვლილებამდე არსებული რედაქციით იყო განსაზღვრული. შესაბამისად, პირი მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონედ ითვლება განცხადებით მიმართვის თარიღიდან.

მცირე ბიზნესის სტატუსის გაუქმების წესი კი, როდესაც პირი ამ მოთხოვნით თავად მიმართავს საგადასახადო ორგანოს კალენდარული წლის დასრულებამდე, რჩება უცვლელი და სტატუსი გაუქმებულად მიიჩნევა საგადასახადო ორგანოსთვის მიმართვის თვის მომდევნო თვის პირველი რიცხვიდან.

• ცვლილების შედეგად ასევე დაზუსტდა, რომ მეწარმე ფიზიკურ პირს, რომელსაც გაუუქმდა მცირე ბიზნესის სტატუსი, უფლება აქვს სტატუსის ხელახალი მინიჭების მოთხოვნით მიმართოს საგადასახადო ორგანოს სტატუსის გაუქმების წლის  მომდევნო საგადასახადო წლიდან და კვლავ მიიღოს სტატუსი.
• ცვლილების შედეგად, ინსტრუქციაში ჩაიწერა, რომ თუ მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირი არ წარადგენს „მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადის ყოველთვიურ დეკლარაციას“, არ ითვლება, რომ მან წარადგინა დეკლარაცია, რომლის საფუძველზე გადასახდელად დასარიცხი გადასახადის თანხა ნულის ტოლია (ე.წ. ნულოვანი დეკლარაცია).
• თუკი ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსი უნდა მიენიჭოს ფიზიკურ პირს, სხვა მოთხოვნების დაკმაყოფილებასთან ერთად, სავალდებულო გახდა, რომ ფიზიკური პირი იყოს რეგისტრირებული ინდივიდუალურ მეწარმედ. ამასთან, თუკი პირს გაუუქმდა ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრაცია, მას ასევე გაუუქმდება ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსი.
• ცვლილების შედეგად დაზუსტდა, რომ მიკრო და მცირე ბიზნესის სტატუსი, ასევე ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსი უქმდება ფიზიკური პირის გარდაცვალების შემთხვევაში.

ცვლილება ამოქმედდება გამოქვეყნებიდან 30-ე დღეს, ანუ 2026 წლის 8 მარტიდან.

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://matsne.gov.ge/document/view/6780342?publication=0

1.3. ცვლილება საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციების შესახებ ინფორმაციის წარდგენის წესში

2026 წლის 25 თებერვალს გამოქვეყნდა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის N52 ბრძანება, რის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ ფინანსთა მინისტრის N996 ბრძანებით დამტკიცებულ ინსტრუქციაში. ცვლილების შედეგად ინსტრუქციის მე-401 მუხლს – „მოგების გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაციის შევსება“ დაემატა ახალი მე-10 პუნქტი, ხოლო 41-ე მუხლს – „მოგების გადასახადის დეკლარაციის შევსება“ დაემატა ახალი მე-20 პუნქტი. 

განხორციელებული ცვლილება ეხება იმ კომპანიებს, რომლებიც ოპერაციებს ახორციელებენ უცხოელ პარტნიორებთან (ურთიერთდამოკიდებულ პირებთან ან/და შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყნის რეზიდენტებთან). ცვლილების მთავარი მიზანია საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციების უფრო მკაცრი და სისტემური მონიტორინგი.

კერძოდ კი, ცვლილების საფუძველზე, მარტის თვის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით წარსადგენ მოგების გადასახადის ყოველთვიურ დეკლარაციაში და ასევე ყოველწლიურ მოგების გადასახადის დეკლარაციაში (რომლის წარდგენის სავადო თარიღი არის საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე და წარადგენენ ის პირები, რომლებიც არ არიან გადასულები მოგების გადასახადის ე.წ. ესტონურ მოდელზე) სავალდებულო გახდა კიდევ ერთი ახალი დანართის შევსება, რომელშიც აისახება ინფორმაცია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 126-129¹ მუხლებით გათვალისწინებული საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციების შესახებ.

აღნიშნული დანართი ივსება, თუ:

• ყოველთვიური მოგების გადასახადის დეკლარაციის შემთხვევაში – პირის მიერ წინა კალენდარული წლის განმავლობაში;
• ყოველწლიური მოგების გადასახადის დეკლარაციის შემთხვევაში – კალენდარული წლის განმავლობაში.

პირის მიერ განხორციელებული საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციების ჯამური მოცულობა (თანხა)  აღემატება  500 000  ლარს.  ამასთან, აღნიშნული ოპერაციების ჯამურ მოცულობაში ასევე გაითვალისწინება უსასყიდლოდ გაწეული კონტროლირებული ოპერაციების საბაზრო ღირებულება და არსებული კრედიტორული ან/და დებიტორული დავალიანების მოცულობა.

ასე მაგალითად,

ფაქტობრივი გარემოებები:

2020 წელს საქართველოს რეზიდენტ შპს „A“-სა და შვეიცარიის კონფედერაციის რეზიდენტ  საწარმო  „B“-ს  შორის  გაფორმდა  საკრედიტო  ხაზის  ხელშეკრულება 2 000 000 აშშ დოლარზე. „B“ არის შპს „A“-ს 52%-იანი წილის მფლობელი. 2020, 2022, 2023 და 2024 წლებში საკრედიტო ხაზის ხელშეკრულების საფუძველზე გაფორმებულია 8 სესხის ხელშეკრულება, სულ მიღებულია 1 500 000 აშშ დოლარი, მათ შორის, 2024 წელს მიღებულია სესხები:

1) 15.03.2024 – 350 000 აშშ დოლარი;

2) 15.08.2024 – 300 000 აშშ დოლარი.

ამასთან, 2020-2023 წელს მიღებული სესხები დაბრუნებულია სრულად. 2024 წლის 31 დეკემბერს შპს „A“-მ დააბრუნა მიღებული სესხის ძირი თანხიდან 250 000 აშშ დოლარი, ამავე თარიღისთვის შპს „A“-ს მიერ გადასახდელი პროცენტი შეადგენდა 97 500 აშშ დოლარს, რაც ასევე სრულად გადაიხადა. დეკლარაციის წარდგენის მომენტისთვის ოპერაციების შეფასებასთან დაკავშირებულ დოკუმენტაციას შპს „A“ არ ფლობს.

შედეგი:

2025 წლის მარტის საანგარიშო თვის დეკლარაციაში შპს „A“-ს მიერ დეკლარაციის ახალ დანართში აისახება ინფორმაცია ორ სტრიქონად  შემდეგი სახით:

I ოპერაცია:

1) პირველ – მე-3 სვეტებში მიეთითება – „B“ საწარმოს დასახელება, საიდენტიფიკაციო ნომერი, რეზიდენტობის ქვეყანა – შვეიცარიის კონფედერაცია;

2) მე-4 სვეტში აისახება  ურთიერთდამოკიდებულების ფორმა – პირდაპირ საწარმოს 50 პროცენტზე მეტის ფლობა;

3) მე-5 სვეტში აისახება განხორციელებული ოპერაციის სახე – მიღებული სესხი;

4) მე-6 სვეტში აისახება 2024 წლის განმავლობაში ჯამურად მიღებული სესხის მოცულობა  –  650 000  აშშ  დოლარი,  ხოლო  მე-7 სვეტში  –  სესხის მოცულობა  ოპერაციის განხორციელების დღისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ შესაბამისი უცხო ქვეყნის ვალუტის მიმართ განსაზღვრული ლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსის შესაბამისად  –  1 744 340   ლარი   (350 000*2.6758  (15.03.2024   წლის   აშშ   დოლარის გაცვლითი   კურსი   ლართან   მიმართებით)   +   300 000*2.6927(15.08.2025   წლის   აშშ დოლარის გაცვლითი კურსი ლართან მიმართებით));

5) მე-8 სვეტში აისახება კრედიტორული დავალიანების ნაშთი – 400 000 აშშ დოლარი (650 000 – 250 000);

6) მე-9 სვეტში აისახება მხარეთა შორის გაფორმებული საკრედიტო ხაზის ხელშეკრულების თარიღი – 2020 წელი;

7) მე-10 სვეტში აისახება კონტროლირებული ოპერაციების შეფასებასთან დაკავშირებული დოკუმენტაციის ფლობის შესახებ ინფორმაცია – „არ მაქვს“.

II ოპერაცია:

1) პირველ – მე-3 სვეტებში მიეთითება – „B“ საწარმოს დასახელება, საიდენტიფიკაციო ნომერი, რეზიდენტობის ქვეყანა – შვეიცარიის კონფედერაცია;

2) მე-4 სვეტში აისახება ურთიერთდამოკიდებულების ფორმა – პირდაპირ საწარმოს 50 პროცენტზე მეტის ფლობა;

3) მე-5 სვეტში აისახება განხორციელებული ოპერაციის სახე – საპროცენტო ხარჯი;

4) მე-6 სვეტში აისახება 2024 წლის განმავლობაში საპროცენტო ხარჯის მოცულობა – 97 500  აშშ  დოლარი,  ხოლო  მე-7  სვეტში –მოცულობა  ოპერაციის განხორციელების დღისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ შესაბამისი უცხო ქვეყნის ვალუტის მიმართ განსაზღვრული ლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსის შესაბამისად  –  273 663   ლარი   (97 500*2.8068  (31.12.2024   წლის   აშშ   დოლარის გაცვლითი   კურსი   ლართან   მიმართებით));

5) მე-8 სვეტში აისახება საპროცენტო დავალიანების ნაშთი – 0;

6) მე-9 სვეტში აისახება მხარეთა შორის გაფორმებული საკრედიტო ხაზის ხელშეკრულების თარიღი – 2020 წელი;

7) მე-10 სვეტში აისახება კონტროლირებული ოპერაციების შეფასებასთან დაკავშირებული დოკუმენტაციის ფლობის შესახებ ინფორმაცია – „არ მაქვს“.

შედეგები, შესაძლო შეცდომები და ორაზროვნება

როგორც უკვე აღინიშნა ზემოთ ხსენებული ცვლილების მიხედვით მოითხოვება წინა წლის კონტროლირებული გარიგებების შესახებ დეტალური ინფორმაციის წარდგენა იმ შემთხვევაში თუ ასეთი გარიგებების მოცულობა აღემატება 500 000 ლარს, რის გამოც კომპანიებს  დამატებითი დროის დახარჯვა მოუწევთ აღნიშნული ინფორმაციის წარდგენის მიზნით. გარდა ამისა აღნიშნული ფორმის  შევსებისას გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია მიუთითოს აქვს თუ არა მომზადებული კონტროლირებული ოპერაციის დოკუმენტაცია (მაქვს/არ მაქვს/მზადდება/ვაპირებ მომზადებას), რაც გულისხმობს საგადასახადო ორგანოს მხრიდან დამატებითი კონტროლის მექანიზმების ამოქმედებას აღნიშნული მიმართულებით. კონტროლირებული ოპერაციის დოკუმენტაციის (ე.წ. Transfer pricing-ის დასკვნა) მომზადების ვალდებულება (რომელიც საქართველოში სხვადასხვა მიზეზების გამო არ არის იაფი მომსახურება)  კომპანიებს აღნიშნული ცვლილების ამოქმედებამდეც გააჩნდათ, თუმცა მსგავსი ინფორმაციის წარდგენის შედეგად კერძო სექტორი უფრო მეტად ხდება ანგარიშვალდებული საგადასახადო ორგანოს მიმართ.

მიუხედავად იმისა, რომ შემოსავლების სამსახურისა და ფინანსთა სამინისტროს განზრახვა ნათელია, ცვლილებაში აშკარად იკითხება რამდენიმე შესაძლო შეცდომა, კერძოდ ცვლილებით წარმოდგენილი მაგალითის მიხედვით, აღნიშნული ინფორმაციის წარდგენის ვალდებულება წესდება  2025 წლის და მის შემდგომ საანგარიშო პერიოდზე წარსადგენ ინფორმაციაზე. ამ უკანასკნელ შემთხვევაში გაუგებარია ის თუ რატო ხდება 2024 წლის შესახებ ინფორმაციის წარდგენა (როგორც ეს მითითებულ მაგალითშია ხსენებული) თუ აღნიშნული ცვლილება 2025 წლის და მის შემდგომ საანგარიშო პერიოდზე წარსადგენ ინფორმაციაზე ვრცელდება. გარდა ამისა ცვლილება შეიცავს სხვა სახის ორაზროვნებასაც რასთან დაკავშირებითაც იმედს ვიტოვებთ  რომ ხარვეზების გასწორება უმოკლეს დროში იქნება შესაძლებელი. 

ცვლილება ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე, ანუ 2026 წლის 25 თებერვლიდან და მისი მოქმედება გავრცელდა 2025 წლის და მის შემდგომ საანგარიშო პერიოდზე წარსადგენ ინფორმაციაზე.

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://matsne.gov.ge/ka/document/view/6791670?publication=0

1.4. გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის  პირისთვის დაბრუნების წესი

2026 წლის 6 თებერვალს გამოქვეყნდა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის N37 ბრძანება, რის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ ფინანსთა მინისტრის N996 ბრძანებით დამტკიცებულ ინსტრუქციაში. ცვლილების შედეგად ინსტრუქციას დაემატა ახალი 396-ე მუხლი – „საგადასახადო შეღავათით მოსარგებლე პირებისათვის გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის თანხის დაბრუნების წესი“. სიახლე მდგომარეობს შემდეგში:

საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია სსკ-ის 82-ე მუხლის მე-2 ნაწილით (დეტალურად იხ. ქვემოთ) განსაზღვრულ შეღავათით მოსარგებლე პირს (შემდგომში, „პირი“) (გარდა ამავე ნაწილის „ა.ვ“ და „გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული პირებისა) დაუბრუნოს მის მიერ მიღებულ შემოსავლებზე გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის თანხა, საგადასახადო აგენტის მიერ წარდგენილი გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის დეკლარაციის საფუძველზე.  

გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის თანხის დაბრუნების მიზნით პირი ვალდებულია დარეგისტრირდეს გადასახადის გადამხდელ ფიზიკურ პირად და საგადასახადო ორგანოს წარუდგინოს განცხადება „საგადასახადო  შეღავათით მოსარგებლე პირებისთვის გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის თანხის დაბრუნების წესით სარგებლობის თაობაზე“ (დანართი №II-08​7), სადაც მიეთითება საბანკო ანგარიშსწორების ანგარიში, რომელზეც უნდა განხორციელდეს აღნიშნული თანხის დაბრუნება პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული სალდირებული ზედმეტობის გათვალისწინებით. მითითებული საბანკო ანგარიშსწორების ანგარიშის პირისადმი კუთვნილების დადგენის მიზნით, შემოსავლების სამსახურსა და საბანკო დაწესებულებას შორის საგადასახადო საიდუმლოების, საბანკო საიდუმლოების და პერსონალური მონაცემების შემცველი ინფორმაციის გაცვლა ხორციელდება პირის მიერ ამავე განცხადებით გამოხატული თანხმობის საფუძველზე. საგადასახადო ორგანო პირისთვის გადასახადის დაბრუნებას უზრუნველყოფს  განცხადების წარდგენის თვის მომდევნო საანგარიშო პერიოდიდან (ყოველი თვის 20 რიცხვში).

პირი, გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის თანხის დაბრუნების ამ მუხლით განსაზღვრული წესით სარგებლობის შეწყვეტის მიზნით,  საგადასახადო ორგანოს წარუდგენს განცხადებას „გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის თანხის დაბრუნების წესით სარგებლობის შეწყვეტის თაობაზე“  (დანართი №II-08​8). გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის თანხის დაბრუნების ამ მუხლით განსაზღვრული წესით სარგებლობა წყდება განცხადების წარდგენის წლის მომდევნო წლის პირველი იანვრიდან.

პირისთვის გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის თანხის დაბრუნების შემდეგ დამქირავებლის (საგადასახადო აგენტის) მიერ გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის შესწორებული დეკლარაციის წარდგენა ამ მუხლის საფუძველზე დაბრუნებული თანხის გადაანგარიშების საფუძველია.

აქვე შეგახსენებთ, თუ რა საგადასახადო შეღავათებს აწესებს სსკ-ის 82-ე მუხლის მე-2 ნაწილი. საშემოსავლო გადასახადით არ იბეგრება:

ა) შემდეგ ფიზიკურ პირთა მიერ კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი 3000 ლარამდე:

ა.ა) მეორე მსოფლიო ომის ვეტერანი, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისათვის საბრძოლო მოქმედების ვეტერანი და სხვა სახელმწიფოთა ტერიტორიაზე საბრძოლო მოქმედების ვეტერანი საქართველოს მოქალაქეების;

ა.ბ) პირის, რომელსაც მინიჭებული აქვს „ქართვლის დედის“ საპატიო წოდება;

ა.გ) მარტოხელა მშობლის;

ა.დ) პირის, რომელმაც იშვილა ბავშვი (შვილად აყვანიდან 1 წლის განმავლობაში);

ა.ე) პირის, რომელმაც მინდობით აღსაზრდელად აიყვანა ბავშვი;

ა.ვ)  მაღალმთიან  დასახლებაში  მუდმივად  მცხოვრები სამ- ან მეტშვილიანი პირის (რომლის კმაყოფაზეა 18 წლამდე ასაკის სამი ან სამზე მეტი შვილი) მიერ მაღალმთიან დასახლებაში საბიუჯეტო ორგანიზაციიდან  კალენდარული  წლის განმავლობაში ხელფასის სახით მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი. მაღალმთიან დასახლებაში მუდმივად მცხოვრებ ერთ- ან ორშვილიან პირს (რომლის კმაყოფაზეა 18 წლამდე ასაკის ერთი ან ორი შვილი) მაღალმთიან დასახლებაში საბიუჯეტო ორგანიზაციიდან კალენდარული წლის განმავლობაში ხელფასის სახით მიღებულ 3 000 ლარამდე დასაბეგრ შემოსავალზე გადასახდელი საშემოსავლო გადასახადი 50 პროცენტით უმცირდება;

ბ) ბავშვობიდან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის, აგრეთვე მკვეთრად ან მნიშვნელოვნად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის მიერ კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი 6 000 ლარამდე;

ბ​​​1) იმ პირის მიერ, რომელმაც საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების შენარჩუნებისა და აღდგენის ოპერაციაში ან სხვა სახის სამშვიდობო საქმიანობაში მონაწილეობასთან დაკავშირებით ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანება მიიღო, კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებული 6 000 ლარამდე დასაბეგრი შემოსავალი;

გ) მაღალმთიან დასახლებაში მუდმივად მცხოვრები პირის სტატუსის მქონე პირის მიერ მაღალმთიან დასახლებაში საქმიანობით კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებული 6 000 ლარამდე დასაბეგრი შემოსავალი, გარდა საბიუჯეტო ორგანიზაციიდან და სახელმწიფოს მიერ ან მუნიციპალიტეტის მიერ დაფუძნებული სამედიცინო დაწესებულებიდან ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლისა.

ცვლილება ამოქმედდება გამოქვეყნებისთანავე, ანუ 2026 წლის 6 თებერვლიდან.

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://matsne.gov.ge/ka/document/view/6779881?publication=0

1.5. დღგ-ის სავალდებულო რეგისტრაციის ვალდებულების დარღვევისას ჯარიმისგან გათავისუფლების ვადების გაფართოება

2026 წლის 10 თებერვალს გამოქვეყნდა შემოსავლების სამსახურის უფროსის N2243 ბრძანება, რის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა „საგადასახადო/საბაჟო ორგანოს მიერ ცალკეული ღონისძიებების განხორციელების შესახებ მეთოდური მითითების დამტკიცების თაობაზე“ შემოსავლების სამსახურის უფროსის N9021 ბრძანებაში. 

ცვლილება შეეხო, სსკ-ის 282-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე შეფარდებული ჯარიმისაგან ამავე კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე (კეთილსინდისიერი გადამხდელი) პირის გათავისუფლების ღონისძიებებს. შეგახსენებთ, რომ აქ საუბარია დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობისთვის, პირისთვის განსაზღვრულ ჯარიმაზე, რომელიც შეადგენს რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობის პერიოდში განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების (გარდა გათავისუფლებული ოპერაციებისა) თანხის 5%-ს.

ძველი რედაქციით, ჯარიმისგან გათავისუფლების ერთ-ერთი აუცილებელი პირობა იყო ის, რომ პირს დღგ-ის დეკლარაცია უნდა წარედგინა სამართალდარღვევის ოქმის გამოცემამდე. თუ ოქმი უკვე დაწერილი იყო და პირს არ ქონდა შესაბამისი დღგ-ის დეკლარაციები წარდგენილი, შეღავათი პრაქტიკულად აღარ მოქმედებდა.

ახალმა რედაქციამ შემოიტანა „ალტერნატიული დროითი ფანჯარა”, კერძოდ დღგ-ის დეკლარაციის წარდგენა შესაძლებელია:

ვადა 1: სამართალდარღვევის ოქმის გამოცემამდე (როგორც ადრე);

ან/და ვადა 2: მომსახურების დეპარტამენტის მიერ 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე ჯარიმისაგან გათავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების თარიღისთვის, ოღონდ ერთი მნიშვნელოვანი პირობით: დეკლარაციის წარდგენა უნდა მოხდეს არაუგვიანეს სსკ-ის დადგენილ ვადაში (მომდევნო თვის 15 რიცხვი).

მაშასადამე, ადრე, თუ საგადასახადო ორგანო ოპერატიულად გამოცემდა ოქმს მანამ, სანამ გადამხდელი დღგ-ის დეკლარაციას გადააგზავნიდა, პირი კარგავდა ჯარიმის მოხსნის შესაძლებლობას. ახლა, თუ გადამხდელმა დეკლარაციის წარდგენის კანონიერი ვადა (მომდევნო თვის 15 რიცხვი) არ დაარღვია და ჯერ არ არის მიღებული მომსახურების დეპარტამენტის გადაწყვეტილება ჯარიმის მოხსნის თაობაზე, პირს ჯარიმისგან გათავისუფლების შანსი უნარჩუნდება მაშინაც კი, თუ ოქმი უკვე შედგენილია და ჯერ დღგ-ის დეკლარაციები არ არის გაგზავნილი.

ჯარიმის მოხსნის სხვა დანარჩენი აუცილებელი პირობები კი უცვლელი რჩება, შეგახსენებთ, რომ ესენია:

ა) დღგ-ის გადამხდელად  სავალდებულო  რეგისტრაციის  გარეშე  საქმიანობა გამოვლენილია უშუალოდ გადასახადის გადამხდელის მიერ, საგადასახადო ორგანოსთვის შესაბამისი განცხადებით მიმართვის საფუძველზე;

ბ) გადასახადის გადამხდელს საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის ოქმის შედგენის ან ამავე კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე ჯარიმისაგან გათავისუფლების შესახებ მომსახურების დეპარტამენტის მიერ გადაწყვეტილების მიღების თარიღისათვის, პირადი აღრიცხვის ბარათზე არ უფიქსირდება აღიარებული საგადასახადო დავალიანება/აღიარებული მოსაკრებელი;

დ) დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის თაობაზე საგადასახადო ორგანოში წარდგენილ განცხადებაში პირმა დააფიქსირა ამ განცხადების წარდგენის თვეში (მიმართვის თვის დასაწყისიდან მიმართვის მომენტამდე) განხორციელებული დღგ-ის დასაბეგრი ბრუნვა.    

ცვლილება  ამოქმედდა ხელმოწერისთანავე, ანუ 2026 წლის 4 თებერვლიდან.

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://matsne.gov.ge/ka/document/view/6783237?publication=0

შპს კრესტონ ჯორჯია

მმართველი პარტნიორი                                                             დავით პაპიაშვილი

საგადასახადო აუდიტის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი                     რუსუდან ჭაბუკიანი

The post 2026 წლის თებერვლის თვის განმავლობაში საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობაში შესული ცვლილებები appeared first on ფინანსური აუდიტი და საგადასახადო მომსახურება.

2026 წლის 25 თებერვალს გამოქვეყნდა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის N52 ბრძანება, რის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ ფინანსთა მინისტრის N996 ბრძანებით დამტკიცებულ ინსტრუქციაში. ცვლილების შედეგად ინსტრუქციის 40¹ მუხლს – „მოგების გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაციის შევსება“ დაემატა ახალი მე-10 პუნქტი, ხოლო 41-ე მუხლს – „მოგების გადასახადის დეკლარაციის შევსება“ დაემატა ახალი მე-20 პუნქტი. 

განხორციელებული ცვლილება ეხება იმ კომპანიებს, რომლებსაც გააჩნიათ ე.წ. საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციები, რომელთა შესახებაც კომპანიამ ყოველი წლის მარტის თვის დეკლაციაში უნდა წარადგინოს ინფორმაცია წინა წლის თითოეული კონტროლირებული გარიგების შესახებ, რაც გულისხმობს ასეთი გარიგებების შესახებ ისეთი დეტალური ინფორმაციის წარდგენას როგორიცაა გარიგების მეორე მხარის დასახელება, რეზიდენტობა, ურთიერთდამოკიდებულების ფორმა, გარიგების თანხა, კრედიტორული/დებიტორული დავალიანების ნაშთი და სხვა სახის ინფორმაცია. 

რა არის საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაცია და რომელი გარიგებების შესახებ ინფორმაციის წარდგენა ხდება სავალდებულო?

საგადასახადო კოდექსის თავი XVII-ს მიხედვით   საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციად ითვლება რეზიდენტი საწარმოს მიერ  ე.წ. არარეზიდენტ ურთიერთდამოკიდებული პირთან  ან შეღავათიანი დაბეგვრის ქვეყანაში რეგისტირებულ პირთან (ე.წ. ოფშორი) დადებული გარიგება. 

საგადასახადო კოდექსის 126-ე მუხლის მიხედვით ურთიერთდამოკიდებულებად განიხილება (ამ შემთხვევაში ურთიერთდამოკიდებული პირების 19-ე მუხლის განმარტება არ გამოიყენება) რეზიდენტ საწარმოსა და  არარეზიდენტ საწარმოს შორის ისეთი ურთიერთობის არსებობა როგორიცაა:

ა) ერთი პირი პირდაპირ ან არაპირდაპირ მონაწილეობს მეორე პირის მართვაში, კონტროლში ან კაპიტალში;

ბ) ერთი და იგივე პირები პირდაპირ ან არაპირდაპირ მონაწილეობენ ორი პირის მართვაში, კონტროლში ან კაპიტალში.

პირი პირდაპირ ან არაპირდაპირ მონაწილეობს საწარმოს მართვაში, კონტროლში ან კაპიტალში, თუ:

ა) იგი პირდაპირ ან არაპირდაპირ ფლობს საწარმოს 50 პროცენტზე მეტს;

ბ) იგი პრაქტიკულად ახორციელებს საწარმოს სამეწარმეო გადაწყვეტილებების კონტროლს (დეტალურად განმარტებულია  ფინანსთა მინისტრის 423-ე ბრძანებაში).

შესაბამისად საერთაშორისო კონტროლირებულ ოპერაციად ითვლება ასეთ ურთიერთდამოკიდებულ პირთან ან  ე.წ. ოფშორულ კომპანიასთან დადებული ისეთი გარიგებები ისეთი როგორიცაა: 

1. რეზიდენტის საწარმოს მიერ (მაგ. შპს) ასეთი პირისგან საქონლის შესყიდვა/რეალიზაცია. 
2. რეზიდენტის საწარმოს მიერ (მაგ. შპს)  მსგავსი პირისგან მომსახურების შესყიდვა/რეალიზაცია.

ამასთან ე.წ. ოფშორულ კომპანიასთან დადებული გარიგება არ ჩაითვლება კონტროლირებულ გარიგებად თუ დასტურდება რომ ოფშორულ კომპანიასა და რეზიდენტ საწარმოს შორის  ურთიერთდამოკიდებულება არ არსებობს.

ზოგადად ასეთი გარიგებების დროს რეზიდენტი კომპანია აღნიშნული ცვლილების ამოქმედებამდეც იყო ვალდებული მოემზადებინა შესაბამისი დოკუმენტაცია (ე.წ. Transfer pricing-ის დასკვნა) რომელიც დაადასტურებდა ასეთი გარიგებების საბაზრო ფასთან შესაბამისობას, თუმცა ასეთი გარიგების  შესახებ დეტალური ინფორმაციის წარდენა ამ დრომდე სავალდებული არ იყო.

შესაბამისად იმ შემთხვევაში თუ მაგალითად ქართულ შპს-სა და არარეზიდენტ საწარმოს შორის არსებობს რაიმე სახის „განსაკუთრებული ურთიერთობა“ (50%-ზე მეტი წილის ფლობა ერთმანეთის კაპიტალში ან  საერთო 50%-ზე მეტი წილის მფლობელის პირის არსებობა და სხვა)  ან არარეზიდენტი საწარმო წარმოადგენს ე.წ. ოფშორში რეგისტრირებულ პირს, მათ შორის დადებული საქონლის ან მომსახურების მიწოდების ან შესყიდვის ოპერაციაზე კომპანია შესაძლოა ვალდებული იყოს წარადგინოს დეტალური ინფორმაცია მარტის თვის მოგების გადასახადის დეკლარაციაში მოცემული დანართის სახით.

რა შემთხვევაში და რა ფორმით არის სავალდებულო საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციის შესახებ დეტალური ინფორმაციის წარდგენა? 

განხორციელებული ცვლილების შესაბამისად მარტის თვის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით წარსადგენ მოგების გადასახადის ყოველთვიურ დეკლარაციაში და ასევე ყოველწლიურ მოგების გადასახადის დეკლარაციაში (წარადგენენ ის პირები, რომლებიც არ არიან გადასულები მოგების გადასახადის ე.წ. ესტონურ მოდელზე) სავალდებულო ხდება ახალი დანართის შევსება, რომელშიც აისახება ინფორმაცია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 126-129¹ მუხლებით გათვალისწინებული საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციების შესახებ, თუ წინა კალენდარული წლის განმავლობაში განხორციელებული საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციების ჯამური მოცულობა (თანხა)  აღემატება  500 000  ლარს.

იმ შემთხვევაში პირის საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციების ჯამური მოცულობა (თანხა) წინა წლის მონაცემებით აღემატება  500 000  ლარს, პირი წარადგენს თითოეული ასეთი კონტროლირებული ოპერაციის შესახებ დეტალურ ინფორმაციას შემდეგი ფორმით:   

ამასთან, აღნიშნული ოპერაციების ჯამურ მოცულობაში ასევე გაითვალისწინება უსასყიდლოდ გაწეული კონტროლირებული ოპერაციების საბაზრო ღირებულება და არსებული კრედიტორული ან/და დებიტორული დავალიანების მოცულობა. გარდა ამისა თუ, კონტროლირებული ოპერაციის ფარგლებში ერთი და იმავე ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, კალენდარული წლის განმავლობაში განხორციელებულია რამდენიმე კონტროლირებული ოპერაცია, ინფორმაცია აღნიშნული ოპერაციების შესახებ აისახება ერთ სტრიქონად.

გარდა ამისა ამ ქვეპუნქტის მიზნებისთვის კონტროლირებულ ოპერაციად ითვლება:

ა) საქონლის/მომსახურების მიწოდება/შესყიდვა;

ბ) მატერიალური/არამატერიალური აქტივების მიწოდება/შესყიდვა;

გ) მიღებული/გაცემული სესხი; 

დ) საპროცენტო შემოსავალი/ხარჯი;

ე) მიღებული/გაცემული გარანტია;

ვ) სხვა ფინანსური ოპერაციები;

ზ) არამატერიალური აქტივის გამოყენებისთვის გადახდილი/მიღებული თანხები (როიალტი);  

ეს უკანასკნელი მიანიშნებს იმაზე რეზიდენტის საწარმოს მიერ არარეზიდენტი ურთიერთდამოკიდებული  საწარმოსგან ან ე.წ. ოფშორული კომპანიისგან სესხის აღების/გაცემის შემთხვევაში ინფორმაციის წარდგენა მოხდება არა მხოლოდ სესხის პროცენტის თანხებისა და საბოლოო ნაშთის შესახებ,  არამედ სესხის ძირის შესახებაც რაც 2 ცალ-ცალკე სტრიქონად უნდა იქნეს ასახული. 

ცვლილების მიხედვით აღნიშნული ცვლილება ძალაშია გამოქვეყნებისთანავე (25/02/2026) და მისი მოქმედება უნდა გავრცელდეს 2025 წლის და მის შემდგომ საანგარიშო პერიოდზე წარსადგენ ინფორმაციაზე.

უცვლელად გთავაზობთ შესაბამის ბრძანებაში განხილულ მაგალითს. 

ფაქტობრივი გარემოებები:

2020 წელს საქართველოს რეზიდენტ შპს „A“-სა და შვეიცარიის კონფედერაციის რეზიდენტ  საწარმო  „B“-ს  შორის  გაფორმდა  საკრედიტო  ხაზის  ხელშეკრულება 2 000 000 აშშ დოლარზე. „B“ არის შპს „A“-ს 52%-იანი წილის მფლობელი. 2020, 2022, 2023 და 2024 წლებში საკრედიტო ხაზის ხელშეკრულების საფუძველზე გაფორმებულია 8 სესხის ხელშეკრულება, სულ მიღებულია 1 500 000 აშშ დოლარი, მათ შორის, 2024 წელს მიღებულია სესხები:

1) 15.03.2024 – 350 000 აშშ დოლარი;

2) 15.08.2024 – 300 000 აშშ დოლარი.

ამასთან, 2020-2023 წელს მიღებული სესხები დაბრუნებულია სრულად. 2024 წლის 31 დეკემბერს შპს „A“-მ დააბრუნა მიღებული სესხის ძირი თანხიდან 250 000 აშშ დოლარი, ამავე თარიღისთვის შპს „A“-ს მიერ გადასახდელი პროცენტი შეადგენდა 97 500 აშშ დოლარს, რაც ასევე სრულად გადაიხადა. დეკლარაციის წარდგენის მომენტისთვის ოპერაციების შეფასებასთან დაკავშირებულ დოკუმენტაციას შპს „A“ არ ფლობს.

შედეგი:

2025 წლის მარტის საანგარიშო თვის დეკლარაციაში შპს „A“-ს მიერ დეკლარაციის ახალ დანართში აისახება ინფორმაცია ორ სტრიქონად  შემდეგი სახით:

I ოპერაცია (სესხის ძირის ასახვა)

1) პირველ – მე-3 სვეტებში მიეთითება – „B“ საწარმოს დასახელება, საიდენტიფიკაციო ნომერი, რეზიდენტობის ქვეყანა – შვეიცარიის კონფედერაცია;

2) მე-4 სვეტში აისახება  ურთიერთდამოკიდებულების ფორმა – პირდაპირ საწარმოს 50 პროცენტზე მეტის ფლობა;

3) მე-5 სვეტში აისახება განხორციელებული ოპერაციის სახე – მიღებული სესხი;

4) მე-6 სვეტში აისახება 2024 წლის განმავლობაში ჯამურად მიღებული სესხის მოცულობა  –  650 000  აშშ  დოლარი,  ხოლო  მე-7 სვეტში  –  სესხის მოცულობა  ოპერაციის განხორციელების დღისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ შესაბამისი უცხო ქვეყნის ვალუტის მიმართ განსაზღვრული ლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსის შესაბამისად  –  1 744 340   ლარი   (350 000*2.6758  (15.03.2024   წლის   აშშ   დოლარის გაცვლითი   კურსი   ლართან   მიმართებით)   +   300 000*2.6927(15.08.2025   წლის   აშშ დოლარის გაცვლითი კურსი ლართან მიმართებით));

5) მე-8 სვეტში აისახება კრედიტორული დავალიანების ნაშთი – 400 000 აშშ დოლარი (650 000 – 250 000);

6) მე-9 სვეტში აისახება მხარეთა შორის გაფორმებული საკრედიტო ხაზის ხელშეკრულების თარიღი – 2020 წელი;

7) მე-10 სვეტში აისახება კონტროლირებული ოპერაციების შეფასებასთან დაკავშირებული დოკუმენტაციის ფლობის შესახებ ინფორმაცია – „არ მაქვს“.

II ოპერაცია (სესხის პროცენტის ასახვა):

1) პირველ – მე-3 სვეტებში მიეთითება – „B“ საწარმოს დასახელება, საიდენტიფიკაციო ნომერი, რეზიდენტობის ქვეყანა – შვეიცარიის კონფედერაცია;

2) მე-4 სვეტში აისახება ურთიერთდამოკიდებულების ფორმა – პირდაპირ საწარმოს 50 პროცენტზე მეტის ფლობა;

3) მე-5 სვეტში აისახება განხორციელებული ოპერაციის სახე – საპროცენტო ხარჯი;

4) მე-6 სვეტში აისახება 2024 წლის განმავლობაში საპროცენტო ხარჯის მოცულობა – 97 500  აშშ  დოლარი,  ხოლო  მე-7  სვეტში –მოცულობა  ოპერაციის განხორციელების დღისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ შესაბამისი უცხო ქვეყნის ვალუტის მიმართ განსაზღვრული ლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსის შესაბამისად  –  273 663   ლარი   (97 500*2.8068  (31.12.2024   წლის   აშშ   დოლარის გაცვლითი   კურსი   ლართან   მიმართებით));

5) მე-8 სვეტში აისახება საპროცენტო დავალიანების ნაშთი – 0;

6) მე-9 სვეტში აისახება მხარეთა შორის გაფორმებული საკრედიტო ხაზის ხელშეკრულების თარიღი – 2020 წელი;

7) მე-10 სვეტში აისახება კონტროლირებული ოპერაციების შეფასებასთან დაკავშირებული დოკუმენტაციის ფლობის შესახებ ინფორმაცია – „არ მაქვს“.

შედეგები, შესაძლო შეცდომები და ორაზროვნება

როგორც უკვე აღინიშნა ზემოთ ხსენებული ცლილების მიხედვით მოითხოვება წინა წლის კონტროლირებული გარიგებების შესახებ დეტალური ინფორმაციის წარდგენა იმ შემთხვევაში თუ ასეთი გარიგებების მოცულება აღემატება 500 000 ლარს, რის გამოც კომპანიებს  დამატებითი დროის დახარჯვა მოუწევთ აღნიშნული ინფორმაციის წარდგენის მიზნით. გარდა ამისა აღნიშნული ფორმის  შევსებისას გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია მიუთითოს აქვს თუ არა მომზადებული კონტროლირებული ოპერაციის დოკუმენტაცია (მაქვს/არ მაქვს/მზადდება/ვაპირებ მომზადებას), რაც გულისხმობს საგადასახადო ორგანოს მხრიდან დამატებითი კონტროლის მექანიზმების ამოქმედებას აღნიშნული მიმართულებით. კონტროლირებული ოპერაციის დოკუმენტაციის (ე.წ. Transfer pricing-ის დასკვნა) მომზადების ვალდებულება (რომელიც საქართველოში სხვადასხვა მიზეზების გამო არ არის იაფი მომსახურება)  კომპანიებს აღნიშნული ცვლილების ამოქმედებამდეც გააჩნდათ, თუმცა მსგავსი ინფორმაციის წარდგენის შედეგად კერძო სექტორი უფრო მეტად ხდება ანგარიშვალდებული საგადასახადო ორგანოს მიმართ.

მიუხედავად იმისა რომ შემოსავლების სამსახურისა და ფინანსთა სამინისტროს განზრახვა ნათელია, ცვლილებაში აშკარად იკითხება რამოდენიმე შესაძლო შეცდომა, ტექნიკური ხარვეზი თუ ორაზროვნება. მაგალითად ზემოთ ხსენებულ მაგალითის მიხედვით ქართულმა შპს-მ აიღო სესხი 650 000 დოლარი, რის შემდეგაც დააბრუნა 250 000 აშშ დოლარი, რის გამოც როგორც მაგალითში ვკითხულობთ გადასახადის გადამხდელმა ნაშთის სახის უნდა ასახოს 400 000 დოლარი როგორც  დებიტორული დავალიანების ნაშთი. ამ მომენტამდე გაუგებარია ის თუ როგორ შეიძლება კომპანიის მიერ აღებული და გადასახდელი სასესხო ვალდებულება მიჩნეული იქნას დებიტორულ დავალიანებად როდესაც საუბარია არათუ მისაღებ არამედ გადასახდელ თანხებზე. 

გარდა ამისა ცვლილების მიხედვით აღნიშნული ინფორმაციის წარდგენის ვალდებულება წესდება  2025 წლის და მის შემდგომ საანგარიშო პერიოდზე წარსადგენ ინფორმაციაზე. ამ უკანასკნელ შემთხვევაში გაუგებარია ის თუ რატო ხდება 2024 წლის შესახებ ინფორმაციის წარდგენა (როგორც ეს მითითებულ მაგალითშია ხსენებული) თუ აღნიშნული ცვლილება 2025 წლის და მის შემდგომ საანგარიშო პერიოდზე წარსადგენ ინფორმაციაზე ვრცელდება.

გარდა ამისა ცვლილება შეიცავს სხვა სახის ორაზროვნებასაც რასთან დაკავშირებითაც იმედს ვიტოვებთ  რომ ხარვეზების გასწორება უმოკლეს დროში იქნება შესაძლებელი. 

ცვლილება ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე, ანუ 2026 წლის 25 თებერვლიდან და მისი მოქმედება გავრცელდა 2025 წლის და მის შემდგომ საანგარიშო პერიოდზე წარსადგენ ინფორმაციაზე.

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://matsne.gov.ge/ka/document/view/6791670?publication=0

The post მოგების გადასახადის დეკლარაციაში საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციების შესახებ დეტალური ინფორმაციის მითითება სავალდებულო ხდება appeared first on ფინანსური აუდიტი და საგადასახადო მომსახურება.

2026 წლის 6 თებერვალს გამოქვეყნდა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის N38 ბრძანება, რის საფუძველზეც ცვლილებები შევიდა „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების გამოყენების შესახებ“ ფინანსთა მინისტრის N999 ბრძანებით დამტკიცებულ ინსტრუქციაში. ცვლილება შეეხო, როგორც მიკრო და მცირე ბიზნესის სტატუსი მქონე პირებს, ასევე ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსის მქონე პირებს. წარმოგიდგენთ თითოეული სტატუსის მიხედვით  განხორციელებული ცვლილებების მიმოხილვას.

მიკრო ბიზნესის სტატუსის მქონე პირების დაბეგვრა აღნიშნული სტატუსის გაუქმებისას

ცვლილებამდე არსებული რეგულაციით, თუ მიკრო ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირის ჯამური ერთობლივი შემოსავალი გადააჭარბებდა 30’000 ლარს ან იგი დაიწყებდა დაქირავებული პირის შრომის გამოყენებას, მას უფლება ქონდა ამ მომენტის დადგომიდან საგადასახადო ორგანოსთვის მიემართა მცირე ბიზნესის სტატუსის მიღების მიზნით  და ასეთ შემთხვევაში, მის მიერ მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭებამდე პერიოდში მიღებული შემოსავალი დაექვემდებარება დაბეგვრას მიკრო ბიზნესისთვის დადგენილი წესის შესაბამისად, თუმცა აღნიშნულისთვის ვადა ორაზროვნად იყო განსაზღვრული.  ამასთან ორაზროვანი იყო მიკრო ბიზნესის სტატუსის საკუთარი ინიციატივით გაუქმების შემთხვევაში  მცირე ბიზნესის სტატუსის მოპოვებისას, წლის დასაწყისიდან სტატუსის გაუქმებამდე მიღებული შემოსავლის დაბეგვრის რეჟიმი.

ცვლილების შედეგად ზუსტდება მიკრო ბიზნესის სტატუსის გაუქმების სხვადასხვა შემთხვევების დროს, წლის დასაწყისიდან გაუქმებამდე პერიოდში მიღებული შემოსავლების დაბეგვრის დეტალები, კერძოდ ეს შემოსავალი 20%-ით დაიბეგრება, თუ მიღებულ შემოსავალზე გავრცელდება მიკრო ბიზნესის სტატუსი და მისი დაბეგვრა არ მოხდება.  ცვლილების მიხედვით მიკრო ბიზნესის სტატუსის გაუქმებისა და მცირე ბიზნესის სტატუსის მოპოვების შემთხვევაში, წლის დასაწყისიდან მიღებული შემოსავლების დაბეგვრა/არ დაბეგვრის საკითხის გადაწყვეტა მოხდება შემდეგნაირად: 

ა) თუ შემოსავალი გადააჭარბებს 30 000 ლარს ან მიკრო მეწარმე დაიწყებს დაქირავებული პირის შრომის გამოყენებას და ამ მომენტის დადგომიდან პირი 15 დღის ვადაში საგადასახადო ორგანოს მიმართავს მცირე ბიზნესის სტატუსის მიღების მიზნით, ფიზიკურ პირს გაუუქმდება მიკრობიზნესის სტატუსი და მიენიჭება მცირე ბიზნესის სტატუსი გადაჭარბების დღიდან ან დაქირავებული პირის შრომის გამოყენების დაწყების დღიდან და მის მიერ მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭებამდე პერიოდში მიღებული შემოსავალი დაექვემდებარება დაბეგვრას მიკრობიზნესისთვის დადგენილი წესის შესაბამისად (ასეთი შემოსავალი არ დაიბეგრება);

ბ) თუ შემოსავალი გადააჭარბებს 30 000 ლარს ან მიკრო მეწარმე დაიწყებს დაქირავებული პირის შრომის გამოყენებას და ამ მომენტის დადგომიდან პირი 15 დღის ვადის გასვლის შემდეგ საგადასახადო ორგანოს მიმართავს მცირე ბიზნესის სტატუსის მიღების მიზნით, ფიზიკურ პირს მიენიჭება მცირე ბიზნესის სტატუსი მიმართვის დღიდან და მის მიერ მიმდინარე წლის დასაწყისიდან მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭებამდე პერიოდში მიღებული შემოსავალი დაექვემდებარება საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას საერთო წესით (ასეთი შემოსავალი დაიბეგრება 20%-ით) ;

გ) თუ შემოსავალი არ გადააჭარბებს 30 000 ლარს და საგადასახადო ორგანოს მიმართავს მცირე ბიზნესის სტატუსის მიღების მიზნით, ფიზიკურ პირს მიენიჭება მცირე ბიზნესის სტატუსი მიმართვის დღიდან და მის მიერ მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭებამდე პერიოდში მიღებული შემოსავალი დაექვემდებარება დაბეგვრას მიკრობიზნესისთვის დადგენილი წესის შესაბამისად (ასეთი შემოსავალი არ დაიბეგრება);.

შედეგად მიკრო მეწარმის სტატუსის გაუქმებისა და მცირე მეწარმის სტატუსის მოპვებისას წლის დასაწყისიდან ამ მომენტამდე მიღებული შემოსავლების დაბეგვრა ხდება განსხვავებული წესით (ზოგ შემთხვევაში ეს შემოსავალი იბეგრება, ხოლო ზოგიერთ შემთხვევაში არა).

გარდა ამისა დაზუსტდა, რომ მიკრობიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირი ვალდებულია საგადასახადო დოკუმენტების შენახვა უზრუნველყოს 3 წლის ვადით, ნაცვლად 6 წლისა, როგორც ეს ინსტრუქციის ცვლილებამდე არსებული რედაქციით იყო განსაზღვრული. ეს ვადა აითვლება იმ საგადასახადო პერიოდის კალენდარული წლის დასრულებიდან, რომლის საგადასახადო ვალდებულების დადგენისთვისაც იგი არის აუცილებელი.

ცვლილება მცირე ბიზნესის ბიზნესის სტატუსის მინიჭებისას 1%-იანი განაკვეთით დასაბეგრი შემოსავლის დათვლის ნაწილში

გარდა ზემოთ აღნიშნული გაკეთდა ჩანაწერი რომ ზოგადად პირის მიერ მცირე ბიზნესის სტატუსი მიღებისას (არა მხოლოდ მაშინ როდესაც მიკრო მეწარმე იღებს ამ სტატუსს) მცირე ბიზნესის სტატუსი ძალაში შედის ასეთი სტატუსის მინიჭების თაობაზე განცხადებით მიმართვის დღიდან, ნაცვლად განცხადებით მიმართვის თვის მომდევნო თვის პირველი რიცხვისა, როგორც ეს ინსტრუქციის ცვლილებამდე არსებული რედაქციით იყო განსაზღვრული. შესაბამისად მცირე ბიზნესის სტატუსის მიღებისას აღნიშნული რეჟიმით დაბეგვრა (შემოსავლის 1%) ამოქმედდება არა მომდევნო თვის პირველი რიცხვიდან მიღებულ შემოსავალებზე, არამედ მცირე ბიზნესის სტატუსის მიღების თაობაზე განცხადებით მიმართვის თარიღიდან მიღებულ შემოსავალებზე. 

მაგალითი 1:

პირობა:

ფიზიკური პირი, რომელიც რეგისტრირებულია ინდივიდუალურ მეწარმედ, ახორციელებს სურსათით საცალო ვაჭრობას. აღნიშნული საქმიანობის ფარგლებში მის მიერ 2023 და 2024 წლების განმავლობაში მიღებულმა ერთობლივმა შემოსავალმა თითოეული წლის მიხედვით შეადგინა 600 000 ლარი.

პირმა მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭების მოთხოვნით საგადასახადო ორგანოს მიმართა განცხადებით 2025 წლის 10 იანვარს.

ანალიზი:

მიუხედავად იმისა, რომ გიორგის მიერ 2023 და 2024 წლების განმავლობაში მიღებული ერთობლივი შემოსავალი თითოეული წლის მიხედვით აღემატება 500 000 ლარს, აღნიშნული არ არის მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭებისათვის შემზღუდველი პირობა. ამასთან, ვაჭრობა არ წარმოადგენს საქართველოს მთავრობის დადგენილების მიხედვით მცირე ბიზნესისთვის აკრძალულ საქმიანობას. გიორგი აკმაყოფილებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლით დადგენილ მცირე ბიზნესის სტატუსის მოთხოვნებს. შესაბამისად, მას უფლება აქვს, მიმართოს საგადასახადო ორგანოს და მიიღოს მცირე ბიზნესის სტატუსი.

შედეგი:

საგადასახადო ორგანო გიორგის ანიჭებს მცირე ბიზნესის სტატუსს და გადასცემს სტატუსის დამადასტურებელ სერტიფიკატს. გიორგი მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონედ ჩაითვლება 2025 წლის 10 იანვრიდან. მის მიერ 10 იანვრიდან მიღებული შემოსავალი ექვემდებარება დაბეგვრას სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმით.

გარდა ამისა კეთდება  დაზუსტება რომ  მეწარმე ფიზიკურ პირს, რომელსაც გაუუქმდა მცირე ბიზნესის სტატუსი, უფლება აქვს სტატუსის ხელახალი მინიჭების მოთხოვნით მიმართოს საგადასახადო ორგანოს სტატუსის გაუქმების წლის მომდევნო საგადასახადო წლიდან და კვლავ მიიღოს სტატუსი, რითაც გამოირიცხება გაუქმების წელსვე აღნიშნული სტატუსის ხელახლა მიღება. 

მცირე ბიზნესის სტატუსის გაუქმების წესი კი, როდესაც პირი ამ მოთხოვნით თავად მიმართავს საგადასახადო ორგანოს კალენდარული წლის დასრულებამდე, რჩება უცვლელი და სტატუსი გაუქმებულად მიიჩნევა საგადასახადო ორგანოსთვის მიმართვის თვის მომდევნო თვის პირველი რიცხვიდან.

ცვლილების შედეგად, ინსტრუქციაში ჩაიწერა, რომ თუ მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირი არ წარადგენს „მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადის ყოველთვიურ დეკლარაციას, არ ითვლება, რომ მან წარადგინა დეკლარაცია, რომლის საფუძველზე გადასახდელად დასარიცხი გადასახადის თანხა ნულის ტოლია (ე.წ. ნულოვანი დეკლარაცია).

ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსის მინიჭებსა და შენარჩუნების ნაწილში დადგენილი დამატებითი მოთხოვნები  

იმ შემთხვევაში თუ ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსი ენიჭება ფიზიკურ პირს, სხვა მოთხოვნების დაკმაყოფილებასთან ერთად, სავალდებულო ხდება რომ ფიზიკური პირი იყოს რეგისტრირებული ინდივიდუალურ მეწარმედ. ამასთან, თუკი პირს გაუუქმდა ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრაცია, მას ასევე გაუუქმდება ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსი.

ცვლილების შედეგად დაზუსტდა, რომ მიკრო და მცირე ბიზნესის სტატუსი, ასევე ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსი უქმდება ფიზიკური პირის გარდაცვალების შემთხვევაში.

ცვლილება ამოქმედდება გამოქვეყნებიდან 30-ე დღეს (გამოქვეყნების თარიღი 06/02/2026)

ცვლილების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე:

https://matsne.gov.ge/document/view/6780342?publication=0

The post მიკრო, მცირე და ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელების სტატუსის მინიჭების, გაუქმებისა დაბეგვრის წესში ცვლილებები განხორციელდა appeared first on ფინანსური აუდიტი და საგადასახადო მომსახურება.